Avusturya hükümeti, 14 yaşın altındaki kızların okulda başörtüsü takmasını yasaklamayı öngören yeni bir düzenlemeyi gündeme aldı. Bu adım, 2019’da çıkarılan benzer bir yasanın 2020’de Anayasa Mahkemesi (Verfassungsgerichtshof) tarafından iptal edilmesine rağmen atılıyor. O dönem mahkeme, düzenlemenin dini tarafsızlık ilkesine ve eşitlik hakkına aykırı olduğunu açıkça belirtmişti.
Siyasetin Gündem Aracı
Uzmanlara göre, hükümetin aynı yasağı yeniden gündeme getirmesi, hukuki değil siyasi bir hamle olarak okunmalı. Özellikle ÖVP ve FPÖ gibi partiler için başörtüsü tartışmaları, seçim dönemlerinde tabanı konsolide eden bir konu haline geliyor. Hukuken defalarca tartışılmış olsa bile, bu mesele popülist siyasetin gündem belirleme aracına dönüşmüş durumda.
Anayasal Çatışma
Yeni düzenlemenin Anayasa Mahkemesi’nin önceki kararını aşabilecek nitelikte olup olmayacağı belirsiz. Ancak hukukçular, farklı bir formül getirilse dahi, yine eşitlik ve dini özgürlük ilkesine aykırılık gerekçesiyle iptal edilme ihtimalinin yüksek olduğunu vurguluyor.
AİHM Boyutu
Avusturya’nın bu adımı aynı zamanda Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) açısından da tartışmalı. AİHM’in önceki içtihatları yetişkin bireylerin başörtüsüyle ilgili olsa da, çocukların din ve vicdan özgürlüğü söz konusu olduğunda daha hassas bir yaklaşım benimsiyor. Yasağın sadece Müslüman kız çocuklarını hedef alması, mahkeme nezdinde ayrımcılık (14. madde ihlali) olarak değerlendirilebilir.
Sonuç: Hukuktan Çok Siyaset
Hükümetin girişimi, büyük ihtimalle yine yargıdan dönecek bir yasa teklifi olarak görülüyor. Ancak asıl amaç, yasanın uygulanması değil, tartışma üzerinden siyasi puan toplamak. Bu nedenle mesele, hukuk devletinin sınırlarını zorlayan bir siyasi strateji olarak öne çıkıyor.
“Ahmaklık, aynı şeyi sürekli tekrarlayıp farklı sonuç beklemektir.”
Gürkan Altmışdört