Avusturya’da 1 Ocak 2026’dan itibaren bakım ve hemşirelik çalışanlarına 60 yaşında erken emeklilik imkânı tanındı. Ancak yeni düzenlemedeki belirsizlikler nedeniyle çok sayıda başvuru reddediliyor ve dosyalar mahkemeye taşınıyor. İşçi Odaları (AK), onlarca hukuki süreç yürütüyor.
Avusturya’da ağır iş koşullarında çalışanlara tanınan erken emeklilik hakkı, 2026 yılının başından itibaren belirli bakım ve hemşirelik mesleklerini de kapsayacak şekilde genişletildi.
Yeni düzenleme, gerekli koşulları sağlayan çalışanların 60 yaşında, sınırlı emekli maaşı kesintisiyle emekli olabilmesine olanak tanıyor. Ancak uygulamada ciddi sorunlar yaşanıyor.
Bin Kişi Bekleniyordu, Yalnızca 70 Kişi Yararlanabildi
Sosyal İşler Bakanlığı, yeni düzenleme kapsamında yaklaşık 1.000 kişinin erken emeklilik sistemine katılmasını bekliyordu.
Ancak haziran ayı sonuna kadar bu kapsamda yalnızca 70 emeklilik kaydedildi. Üstelik bu sayının içerisinde önceki dönemlerden gelen dosyalar da bulunuyor.
Uzmanlara göre düşük sayının temel nedenlerinden biri, yeni düzenlemedeki ifadelerin farklı yorumlanması.
İşçi Odalarında Onlarca Dava
Steiermark İşçi Odası (AK), bakım çalışanlarının ağır iş emekliliği hakkının tanınması için onlarca hukuki süreç yürütüldüğünü açıkladı.
AK uzmanı Jochen Buchacher, düzenlemenin tamamen yeniden hazırlanması nedeniyle çok sayıda yorum sorunu ortaya çıktığını belirtti.
Özellikle doğrudan hasta bakımı ile idari görevler arasındaki ayrım tartışmalara yol açıyor. Bu nedenle reddedilen başvuruların önemli bir bölümü mahkemeye taşınıyor.
Kärnten İşçi Odası da benzer sorunlarla karşı karşıya. Kurumda ağır iş emekliliğiyle ilgili 80 ila 90 dava bulunuyor. Bunların büyük bölümünü bakım çalışanlarına ilişkin başvurular oluşturuyor.
60 Yaşında Emeklilik İçin Hangi Şartlar Gerekiyor?
Yeni düzenlemeden yararlanmak isteyen çalışanların şu temel koşulları karşılaması gerekiyor:
- En az 60 yaşını doldurmuş olmak.
- Toplam 45 yıl (540 ay) sigortalılık süresine sahip olmak.
- Emeklilikten önceki son 20 yıl içerisinde en az 10 yıl (120 ay) ağır iş kapsamında çalışmış olmak.
- Çalışma süresinin en az yüzde 50'sini veya günde en az dört saatini doğrudan bakım hizmetlerinde geçirmek.
Vardiyalı çalışmada ayda en az 12 gün, vardiyasız çalışmada ise en az 15 gün gerekli koşullarda çalışmış olmak.
Gece vardiyasında çalışma zorunluluğu bulunmuyor.
Ayrıca emeklilik başlangıcında zorunlu emeklilik sigortasına tabi olmama ve belirli gelir ile çalışma sınırlamalarına uyma şartları da geçerli.
20 Yıllık Çalışma Belgeleri İstenebiliyor
Başvuruların değerlendirilmesinde en büyük sorunlardan biri, geçmiş çalışma sürelerinin kanıtlanması.
Kärnten AK Sosyal Hukuk Bölümü Başkanı Gerald Prein, bazı dosyalarda 20 yıla kadar uzanan vardiya ve çalışma çizelgelerinin incelenmesi gerektiğini belirtti.
Çalışanın hangi günlerde, kaç saat ve hangi görevlerde bulunduğunun ayrıntılı şekilde belgelenmesi gerekiyor.
Yeni düzenlemenin henüz yeterli yüksek mahkeme içtihadına sahip olmaması da değerlendirmeleri zorlaştırıyor.
Prein'e göre farklı bakım meslekleri ve çalışma biçimlerine ilişkin hukuki belirsizliklerin giderilmesi için yeni mahkeme kararları gerekecek.
Bakım çalışanlarına 60 yaşında emeklilik hakkı tanınmış olsa da uygulamadaki belirsizlikler, birçok kişinin bu haktan yararlanmasını güçleştiriyor.
