Avrupa Birliği (AB) genelinde temel hak ve özgürlükler ile insan hakları konusundaki yetkili organ olan Avrupa Birliği Temel Haklar Ajansı (The European Union Agency for Fundamental Rights – FRA) Afrika ülkelerinden gelip kıtaya yerleşen ya da sığınan siyahi insanların gideren artan ölçüde ırkçılıkla yüz yüze kaldıklarını ortaya koyan bir rapor yayınladı. Rapor son dönemde aşırı sağcı partilerin yükselişe geçtiği Avrupa'daki ırkçılığın boyutlarını da gözler önüne sermekte.
AB'DE IRKÇILIK
AB'nin insan hakları izleme konusundaki en yetkili organı olan FRA son derece çarpıcı bir rapora imza attı. 'Being Black in the EU' (AB'de Siyahi Olmak) başlıklı raporda Afrika ülkelerinden gelip AB üyesi ülkelerde yaşayan ya da sığınmacı durumunda bulunan siyahi insanların toplumda, eğitimde ve iş hayatında ne denli büyük bir ırkçılığa maruz kaldıkları gözler önüne serildi.
YARISI IRKÇILIKTAN ŞİKAYETÇİ
FRA'nın aralarında Almanya, İtalya, İsveç ve Fransa'nın da olduğu 13 AB üyesi ülkede yaşayan 6 bin 752 kişi ile gerçekleştirdiği görüşmeler sonrası hazırlanan rapora göre Avrupa'daki siyahilerin neredeyse yarısı (yüzde 45) günlük hayatta ırkçılığa maruz kaldıklarını ifade ediyorlar. Rapora göre bu rakam 2016 yılında ise yüzde 39 seviyesindeydi. Rapora göre görüşülen insanların yarısı polisin kendilerine yalnızca ten renkleri ya da etnik kökenleri dolayısıyla ırkçılık yaptığını da düşünüyorlar.
SALDIRILAR DA ARTIYOR
Raporda gerek siyahi insanların yaşadıkları ırkçı tutumları kamu kurumları ve STK'lara bildirmekten çekinmeleri (yalnızca yüzde 9'luk bir kesimin rapor ettiği ifade edilmekte) gerekse de üye devletlerin konu hakkında ulusal bir veriye sahip olmamaları dolayısıyla giderek büyüyen sorunun görmezden gelindiği yorumunda da bulunulmakta. Rapordaki verilere göre AB'de siyahilere karşı günlük ırkçı saldırılar da giderek artmakta. Her üç Afrika kökenliden birisi ırkçılığa maruz kalırken bu insanların büyük bölümü de psikolojik sorunlar yaşadıklarını ve yeniden saldırıya uğramaktan korktuklarını dile getirmekteler.
İŞ HAYATINDA AYRIMCILIK
Irkçılık, rapor verilerine göre iş hayatına da yansımakta. Katılımcıların büyük bölümü iyi eğitim almalarına karşın Avrupa'da basit işlerde çalıştırıldıklarını ve geçici iş sözleşmeleriyle iş güvenliği olmadan yaşamaya çalıştıklarının altını çizmekteler. Rapor AB Temel Haklar Yasası'nın 14. Maddesine göre ayrım gözetmeksizin herkesin eşit eğitim ve iş haklarından faydalanmasını öngörürken bu hakların yerleşik olan siyahi insanlarda bile gözetilmediğini işaret etmekte. Rapor ayrıca AB genelinde yükselen enflasyon dalgalarından en çok siyahilerin etkilendiğini de ortaya koymakta.
KAMUDAN DIŞLANIYORLAR
Rapordaki verilere göre kamu kurumlarında ten rengi ya da etnik kökeni dolayısıyla ırkçılığa uğradığını düşünenlerin oranı yüzde 50'i bulmakta. Irkçı tutumlar karşısında resmi kurumlara en çok şikayetin yapıldığı alan yüzde 34 ile iş hayatı. Bunu yüzde 31 ile emlak alım sektörü ve yüzde 24 ile toplu taşıma, eğlence mekanlarına-mağazalara ya da restoranlara giriş takip etmekte. Katılımcıların yüzde 45'i aşırı kalabalık evlerde yaşamak zorunda kaldıklarını ifade ederlerken bu oran beyaz AB vatandaşlarında ise yalnızca yüzde 17 seviyesinde.
KADINLAR VE ÇOCUKLAR ETKİLENİYOR
Rapor katılımcıların yüzde 30'unun son 5 yılda yaşadığı ırkçı saldırıların arttığını ortaya koyarken en çok artış yaşanan ülkelerin ise Almanya (yüzde 52) ve Finlandiya (yüzde 52) olduğu ifade edilmekte. Verilere göre en çok ırkçı tacizi 16-24 yaş arasındaki siyahiler yaşarken dini kıyafet giyenlerin yüzde 30 daha fazla ırkçılığa maruz kaldıkları vurgulanmakta. Raporda genç kadınların büyük bölümü hem ırkçı hem de cinsel tacize uğradıklarını ifade ederlerken okula giden siyahi çocukların en çok ırkçı tutuma maruz kaldıkları ülkeler ise sırasıyla Avusturya, Finlandiya, Almanya ve İrlanda.
