Teknoloji devi Google'ın Amerika Birleşik Devletleri'nde milyonlarca sivrisineği doğaya bırakmak istemesi ilk bakışta şaşırtıcı görünüyor. Ancak projenin amacı sivrisinekleri artırmak değil, aksine tehlikeli türlerin sayısını azaltmak.
Google, Amerika Birleşik Devletleri Çevre Koruma Kurumu'na yaptığı başvuruda Kaliforniya ve Florida eyaletlerinde iki yıl boyunca her yıl 16 milyon olmak üzere toplam 32 milyon özel işlemden geçirilmiş sivrisineğin salınması için izin istedi.
Projenin hedefi, dang humması, Batı Nil virüsü, Zika ve Chikungunya gibi hastalıkları taşıyan sivrisineklerin çoğalmasını engellemek.
Yalnızca Erkek Sivrisinekler Kullanılacak
Projede yalnızca erkek sivrisinekler kullanılacak. Bu sivrisinekler, Wolbachia adı verilen özel bir bakteri ile enfekte ediliyor.
Bu bakteriyi taşıyan erkek sivrisinekler, doğadaki dişi sivrisineklerle çiftleştiğinde sağlıklı yavrular oluşmuyor. Böylece zamanla sivrisinek nüfusunun doğal yollarla azalması hedefleniyor.
Uzmanlar, bu yöntemin kimyasal ilaçlamaya göre daha çevre dostu olabileceğini belirtiyor.
Yapay Zekâ Devrede
Projenin en dikkat çekici yönlerinden biri de yapay zekâ kullanılması.
Sistemde erkek ve dişi sivrisineklerin ayrıştırılması için gelişmiş görüntü tanıma teknolojileri ve otomatik üretim sistemleri kullanılacak. Böylece yalnızca erkek sivrisineklerin doğaya bırakılması sağlanacak.
Batı Nil Virüsü Endişesi
Projede özellikle iki sivrisinek türü hedef alınıyor.
Bunlardan biri dang humması, Zika ve sarı humma gibi hastalıkları taşıyan sarı humma sivrisineği. Diğeri ise Batı Nil virüsünü yayabilen güney ev sivrisineği.
Amerikan sağlık yetkililerine göre Batı Nil virüsü ülkedeki en yaygın sivrisinek kaynaklı hastalıklar arasında yer alıyor. Her yıl binlerce kişi hastalanırken, bazı vakalarda sinir sistemi de etkilenebiliyor.
Singapur'da Başarı Sağlandı
Proje ilk olarak Google'ın çatı şirketi Alphabet'in sağlık teknolojileri birimi tarafından geliştirildi. Daha sonra tamamen Google bünyesine alındı.
Yöntem daha önce Singapur'da da denendi. Şirketin verilerine göre hedef alınan sivrisinek türlerinin sayısı yüzde 80 ila 90 oranında azaldı.
Aynı dönemde dang humması vakalarında da yüzde 70'in üzerinde düşüş görüldüğü bildirildi.
Karar Yakında Verilecek
Projeyle ilgili kamuoyu görüş süreci 5 Haziran'a kadar devam edecek.
Amerika Birleşik Devletleri Çevre Koruma Kurumu'nun vereceği kararın ardından Google'ın milyonlarca sivrisineği doğaya bırakıp bırakamayacağı netleşecek.
Uzmanlar ise yöntemin genetik müdahale içermemesi nedeniyle, genetiği değiştirilmiş sivrisinek projelerine göre daha az tartışmalı olduğunu belirtiyor.
