Avusturya’da yanlış atılan lityum piller, atık toplama araçları ve geri dönüşüm tesisleri için ciddi bir güvenlik sorunu oluşturuyor.
Avusturya Atık Yönetimi İşletmeleri Birliğinin (VOEB) verilerine göre, ülkedeki atık işleme tesislerinde kamuoyuna yansıyan yangın sayısı 2007/2008 döneminde 10 iken 2024/2025 döneminde 147’ye yükseldi.
Avrupa Birliği genelinde ise bataryalardan kaynaklanan yangınların yalnızca 2025 yılında yaklaşık 2,66 milyar euroluk zarara yol açtığı tahmin ediliyor.
Bir Çöp Kamyonunda Ortalama 70 Lityum Pil!
VOEB tarafından yapılan araştırmaya göre, evsel atıklara karışan lityum pillerin sayısı son 10 yılda dört katına çıktı.
Günümüzde bir ton evsel atık içerisinde ortalama sekizden fazla lityum pil bulunuyor.
Yaklaşık 8,5 ton çöp taşıyan bir kamyonda ise hesaplamalara göre 70 civarında lityum pil yer alabiliyor.
Bu pillerden yalnızca birinin ezilmesi veya hasar görmesi bile ciddi bir yangını tetikleyebiliyor.
Hangi Ürünler Tehlike Oluşturuyor?
Lityum piller yalnızca telefonlarda değil, günlük hayatta kullanılan çok sayıda üründe bulunuyor.
Özellikle tek kullanımlık elektronik sigaralar, oyuncaklar, akıllı saatler ve kablosuz kulaklıklar yanlışlıkla normal çöpe atılabiliyor.
Bu ürünlerin bataryaları çöp kamyonlarında sıkıştırıldığında veya atık tesislerinde parçalandığında alev alabiliyor.
Depozito Sistemi ve Yasaklar Gündemde
VOEB, yangın riskini azaltmak amacıyla yeni önlemler alınmasını talep ediyor.
Öneriler arasında özellikle yangın riski yüksek bataryalar için depozito veya para iadesi sistemi oluşturulması bulunuyor.
Ayrıca bataryası içinde bulunan bazı tek kullanımlık ürünlerin, özellikle tek kullanımlık elektronik sigaraların yasaklanması isteniyor.
Birlik, üreticilerin katkılarıyla oluşturulacak özel bir fon sayesinde atık işletmelerinin yangın önleme yatırımlarının ve yangın sonrası onarım giderlerinin karşılanmasını da öneriyor.
Vatandaşlar Nelere Dikkat Etmeli?
Lityum piller, şarj edilebilir bataryalar ve batarya içeren elektronik cihazlar kesinlikle normal evsel çöpe atılmamalı.
Bu ürünlerin belediyelerin atık toplama merkezlerine (Altstoffsammelzentrum) veya uygun pil toplama noktalarına teslim edilmesi gerekiyor.
Önemli: Depozito sistemi ve ürün yasakları henüz yürürlüğe girmiş yeni kurallar değil. Bunlar, atık sektörünün uygulanmasını talep ettiği önlemler arasında bulunuyor.
