Değerli dostlar. Türkiye gümrüklerinde hangi emeklilik belgeleri kabul edilmektedir?
Cevap: Turistik amaçlarla Türkiye'ye giden ve geçici ithal edilen taşıtlar için yurtdışından emekli olan kişilere sağlanan kolaylıklardan yararlanılabilmesi için emeklilik belgesinin bir ''Çalışmaya bağlı'' olarak ilgili ülkenin kamu sosyal güvenlik kurumunca düzenlenmiş olması gerekmektedir. Yani; örneğin Avusturya'daki Emeklilik Kasasının ( Pensionversicherung) düzenlediği ve kişinin emekli olduğuna dair bir ''Karar-Bescheid'' olması ve bu belgenin aslı ile konsolosluk tarafından tercümesi veya yeminli tercüman tarafından Türkçe tercümesi ve konsoloslukça tasdiği (aslı ile birlikte) gerekmektedir.
Bu nedenle, bir çalışmaya bağlı olmadan verilen 1) Yaşlılık, Dul ve Yetim aylıkları, 2) Özel sigorta şirketlerinin düzenlediği emeklilik belgeleri, 3) Bireysel emeklilik sistemi kapsamındaki emeklilik belgeleri, 4) Yurt dışında ikamet ettiği halde Türkiye'den emekli olan ve verilen emekli belgeleri, Yurtdışından emeklilere sağlanan kolaylıklar (2+2=4 yıl) açısından kabul edilen belgeler kapsamında bulunmamaktadır. Bu nedenlerle yurtdışından emekli olunduğunu gösteren ''Kararın/Bescheid'' emekli olduğu tarihi ve emekli aylığı bağlandığı tarihi gösteren belgenin fotokopisi ile birlikte elçilik, konsolosluk veya noter onaylı Türkçe tercümeli olarak sunulması halinde kabul edilmesi mümkündür. Bilindiği üzere -emeklilerin dışında- yurtdışında kanuni haklardan yararlanarak ikamet edenlerden ve yurtdışında yerleşik olan kişiler ikamet yerlerinde adlarına kayıtlı taşıtlarını Türkiye'ye araçlarıyla girişleri sırasında hem kendisinin ve hem de taşıtının son 1 yıl içerisinde 185 gün bulunmuş olmak şartıyla turistik kolaylıklar kapsamında getirebilirler. Bu kişilere ve taşıtına 730 gün (2 yıl) süre verilir.
2) Yurtdışında emekli olan bir kişinin (ehliyeti olsun veya olmasın) adına kayıtlı yabancı plakalı bir arabayı Türkiye'ye vekaletname ile götürmek isteyen - emekli veya çalışan - kişiye gümrükte en fazla 730 gün (2 yıl) süre verilir. Arabayı vekaleten götüren kişi 4 yıllık süreden yararlanamaz.
3) Süreli malulen emekli olanlar 4 yıllık (2+2) süreden yararlanabilir mi? Yurtdışındaki ülkelerin emeklilik kasaları tarafından verilen bir belgede "Tam malulen emekliliğiniz 01.01.2022 tarihinde başlamıştır ve 31.12.2026 tarihine kadar geçerlidir." ibaresi veya benzeri ifadeler bulunan yurtdışından ''süreli'' emeklilik belgeleri gümrüklerde ibraz edilmesi durumunda bu düzenleme kapsamında süre uzatımı yapılması mümkün müdür? Süreli emeklilik belgeleri ibraz edilerek yurtdışından emeklilere sağlanan ilave 2 yıllık süre uzatımı imkanından yararlanılmak istenilmesi durumunda, emeklilik belgesinin ''süre sonunu'' aşmayacak şekilde süre verilir. Örnek: Süre sonu 31.12.2026 olan emeklilik belgesini ibraz ederek 01.03.2023 tarihinde ülkemize giriş yapan ve taşıta 01.03.2025 tarihine kadar süre verilen yurtdışından emekli olan kişinin,7999 Sayılı Karar ile yapılan düzenlemeden yararlanmak üzere 01.02.2025 tarihinde ilave 2 yıllık süre uzatımı için başvuru yapması durumunda, taşıta 31.12.2026 tarihine kadar süre verilir. Yani araca verilen süre; malülen emeklilik süresinin geçerlilik süresi kadar süre verilmiş olacaktır.
4) Yurt dışından emekli kişiler adına kayıtlı taşıtın, yurt dışında yerleşik şartını taşıyan başka bir kişi tarafından vekaleten getirilmesi halinde, taşıta bu düzenleme kapsamında 4 yıllık (2+2) süre verilebilir mi? Cevap: Yurt dışından emekli kişiler adına kayıtlı taşıtın, yurt dışında yerleşik başka bir kişi tarafından vekaleten getirilmesi ve ''sonrasında'' emekli kişilerce taşıt kaydının kendileri adına yapılması için gümrük idaresine başvurmaları ile başvurduğu tarih itibarıyla 2009/15481 sayılı Kararın 20 nci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinin (3) ve (4) numaralı alt bendindeki sürelerin verilebilmesi için gerekli şartları sağlıyor olması durumunda, kalan süre verilerek Taşıt-1 kaydı emekli kişiler adına yapılır. Kalan sürelerin tamamlanmasını müteakip bu düzenlemeden yararlanarak bu sürelerin verilmesi mümkündür.
Örnek: Yurtdışında yerleşiklik (185 gün) şartını sağlayan bir kişi aynı zamanda yurtdışından emekli olup 10.08.2024 tarihinde uçakla ülkemize giriş yapmıştır. Ayrıca, ikamet ettiği ülkede adına kayıtlı taşıtını Türkiye’ye getirmesi için yine aynı ülkede yerleşik bir başka kişiye vekâlet vermiştir. Bu kişi taşıtla birlikte 17.08.2024 tarihinde ülkemize giriş yapmış ve taşıta 17.08.2026 tarihine kadar (2 yıl) yurtta kalma süresi verilmiştir. 31.08.2024 tarihinde-taşıt sahibi emekli kişi, taşıtı getiren kişi ile birlikte- gümrük idaresine müracaat ederek taşıtın kendi adına kaydedilmesini talep etmiştir. Bu durumda, ibraz edilen emeklilik belgesine ve başvuru tarihi itibarıyla gerekli şartları sağlamasına istinaden Taşıt-1 kaydı 13.09.2024 emekli kişi adına yapılarak kişiye 716 gün süre verilecektir. Taşıtın süre sonu yine 17.08.2026 olacaktır. Sonrasında bu düzenlemeden faydalanmak üzere hak sahibi emekli kişi 17.07.2026 tarihinde 15481 sayılı Karar uyarınca izin süresinin yeniden verilmesi için gümrük idaresine müracaat etmiştir. Bu düzenlemeye istinaden yurt dışından emekli kişinin taşıtına 18.08.2026 tarihinden başlamak üzere 730 günlük süre yeniden verilir. Bu kez süre sonu 17.08.2028 olacaktır. Önemli not; Emekliler, araçlarıyla Türkiye'ye giriş yaparken kendilerine verilen 2 yıllık süreyi doldurmadan son 3 ay içerisinde yurt içerisindeki herhangi bir gümrük müdürlüğüne giderek bir 2 yıllık sürenin daha verilmesini mutlaka talep etmeleri gerekmektedir.
5) Önemli not; Emekliler 4 yıllık süre i(2+2) içerisinde diledikleri kadar yurtdışına çıkıp, tekrar giriş yapabilirler. Bu 4 yıllık süre içerisinde 185 gün şartı aranmaz. Ancak; 4 yıllık süreyi bitirmeden önce araçlarıyla birlikte yurt dışına çıkarak yurtdışında kendileri ve araçları 185 gün kaldıktan sonra tekrar Türkiye'ye giriş yapmak istedikleri takdirde aynı haklardan bir daha yararlanabilirler. Aracını TÜV süresini geçirmeyiniz, hem Türkiye'de hem de yurt dışındaki ülkelerde cezası vardır.
Sevgi ve saygılarımla.
Viyana. 03.05.2026. mk.