Vorarlberg’da hastaların haklarını korumakla görevli Hasta Hakları Temsilciliğinin (Patientenanwaltschaft) yeniden yapılandırılması tartışmalara yol açtı. Eyalet hükümetinin hazırladığı yasa tasarısına Tabipler Odası, İşçi Odası ve Hasta Hakları Temsilcisinden ciddi eleştiriler geldi. En büyük endişe ise hastaları koruması gereken kurumun, hastaneleri işleten eyalet yönetimine daha fazla bağlanması.
Vorarlberg eyaletinde sağlık sisteminin denetlenmesi ve hasta haklarının korunması açısından önemli bir değişiklik gündemde.
Eyalet hükümeti, bugüne kadar bağımsız bir dernek çatısı altında faaliyet gösteren Hasta Hakları Temsilciliğini yeniden yapılandırmayı planlıyor.
Yeni düzenlemeyle kurumun mevcut özel hukuk yapısından çıkarılarak eyalete bağlı, ancak talimat almadan görev yapması öngörülen bağımsız bir kamu organına dönüştürülmesi hedefleniyor.
Yasa tasarısına ilişkin görüşler açıklanırken, reformun amaçları genel olarak olumlu karşılandı. Ancak uygulamanın kurumun bağımsızlığına zarar verebileceği yönünde ciddi itirazlar yükseldi.
“Hastaları Koruyan Kurum Devletleştiriliyor”
Vorarlberg Tabipler Odası (Ärztekammer), hazırlanan düzenlemeye açıkça karşı çıktı.
Tabipler Odasına göre yeni sistem, Hasta Hakları Temsilciliğinin fiilen devletleştirilmesi anlamına geliyor.
Tasarı kapsamında kurumda çalışan personelin eyalet yönetimi tarafından görevlendirilmesi ve personel üzerindeki idari yetkinin eyalette kalması öngörülüyor.
Eleştirilerin merkezinde de bu durum bulunuyor.
Hasta Hakları Temsilciliğinin kararlarında talimat almaması güvence altına alınsa bile çalışanlarının doğrudan eyalet yönetimine bağlı olması, kurumun gerçek anlamda ne kadar bağımsız kalacağı sorusunu gündeme getiriyor.
İşçi Odasından Kritik Uyarı: “Eyalet Kendi Kendini Denetliyor Görünebilir”
Vorarlberg İşçi Odası (Arbeiterkammer – AK) da düzenlemeye karşı önemli çekincelerini dile getirdi.
İşçi Odası, eyalet yönetiminin hastane işletme şirketi aracılığıyla Vorarlberg'daki en büyük sağlık hizmeti sağlayıcısı olduğuna dikkat çekti.
Bu nedenle hasta şikâyetlerini değerlendiren kurumun doğrudan eyalet bünyesine alınmasının ciddi bir çıkar çatışması görüntüsü oluşturabileceği belirtildi.
Başka bir ifadeyle, bir hasta eyalete bağlı hastaneden şikâyetçi olduğunda, şikâyetini inceleyen kurumun da aynı eyalet yönetiminin bünyesinde bulunması tartışma yaratabilecek.
Tabipler Odası ve İşçi Odası, bu nedenle mevcut bağımsız dernek yapısının korunmasını talep ediyor.
Hasta Hakları Temsilcisi de Reformu Eleştiriyor
Yasa tasarısına yönelik eleştiriler yalnızca meslek kuruluşlarıyla sınırlı değil.
Vorarlberg Hasta Hakları Temsilcisi de reformun uygulanışına ilişkin itirazlarını dile getirdi.
Tasarıya yöneltilen eleştiriler arasında iki önemli değişiklik daha bulunuyor.
Bunlardan ilki, Hasta Hakları Temsilciliğinin bugüne kadar kamuoyuna sunduğu faaliyet raporunun kaldırılması.
Bu raporun ortadan kalkmasının kurumun çalışmalarının kamuoyu tarafından takip edilmesini zorlaştırabileceği belirtiliyor.
İkinci tartışmalı nokta ise Hasta Hakları Temsilcisi olarak atanacak kişide hukuk eğitimi şartının aranmaması.
Eleştiriler, hasta hakları ve sağlık hukuku gibi hassas konularda görev yapan bir kurum açısından hukuki uzmanlığın önemine dikkat çekiyor.
Reformun Amacı Bürokrasi ve Çifte İşlemleri Azaltmak
Eyalet yönetiminin hazırladığı düzenlemenin temel amacı, kurumun işleyişini sadeleştirmek ve aynı işlemlerin farklı birimler tarafından tekrar yapılmasını önlemek.
Bu hedef, yasa tasarısına sunulan görüşlerin büyük bölümünde olumlu karşılanıyor.
Ancak eleştiren kuruluşlar, idari kolaylık sağlanırken Hasta Hakları Temsilciliğinin bağımsızlığından ödün verilmemesi gerektiğini savunuyor.
Yeni Düzenlemenin 2028'de Yürürlüğe Girmesi Planlanıyor
Hasta Hakları Temsilciliğinin yeniden yapılandırılmasını öngören yasanın 2028 yılında yürürlüğe girmesi planlanıyor.
Ancak tasarı henüz yasalaşmış değil. Yapılan itirazların ardından düzenlemede değişikliğe gidilip gidilmeyeceği önümüzdeki süreçte belli olacak.
Tartışmanın merkezinde önemli bir soru bulunuyor: Hastaların haklarını korumakla görevli bir kurum, şikâyetlerin muhatabı olabilecek kamu yönetimine idari açıdan bağlı olduğunda bağımsızlığını ne ölçüde koruyabilir?
