Aralarında Polonya, Letonya ve Estonya cumhurbaşkanları ve Avrupa Konseyi başkanının da bulunduğu 40'tan fazla yabancı delegasyon, Kırım Platformu Zirvesi için Pazartesi günü Ukrayna'nın başkenti Kiev'de bir araya geldi.
Etkinlikte konuşan Türkiye Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, Kırım sorununa barışçıl bir çözüm bulmak için diplomasinin gerekliliğini vurguladı.
Rus kuvvetleri, Şubat 2014'te Kırım Yarımadası'na girdi ve Başkan Vladimir Putin, bölgeyi bir sonraki ay resmi olarak Rusya Federasyonu'nun iki ayrı federal konusuna ayırdı.
Türkiye ve ABD'nin yanı sıra BM Genel Kurulu, ilhakı, Rusya'ya el koyma için yaptırım uygulayan AB'nin yaptığı gibi yasadışı olarak görüyor.
Çavuşoğlu, "Kırım'ın yasadışı ve gayri meşru ilhakının üzerinden yedi yıldan fazla bir süre geçti, Ukrayna'nın toprak bütünlüğüne desteğimiz çok güçlü." Dedi.
Sorunun "kolay bir çözümü" olmadığını vurgulayan Kırım Platformu Zirvesi, "barışçıl ve kalıcı bir çözüme ulaşma çabalarımızı koordine etmek için önemli bir başlangıç" dedi.
Uluslararası toplumu "uluslararası hukukun bu ihlaline karşı tek ses olarak konuşmaya çağırdı. Kırım platformunun kararlılığımızı ve dayanışmamızı göstermek için etkili bir forum görevi göreceğine inanıyoruz."
Türk bakan, uluslararası örgütün etkinliğinin olmamasını eleştirdi: "Maalesef BM mekanizması da dahil olmak üzere uluslararası örgütler (sorunu) çözmek için iyi tasarlanmamıştır."
"Bu platform, Kırım hakkında küresel farkındalığı artırmak için bir yol olarak hizmet etmelidir. Parlamentolar arası temaslar, etkili kamu mesajları ve özellikle uluslararası hukuk konusunda uzman düzeyinde toplantılar önermek bu çalışmaya değer katacaktır."
Çavuşoğlu, Kırım meselesinin sadece toprakla değil, insanlarla da ilgili olduğunu söyledi.
"Ülkelerinizde büyük Tatar topluluklarının yaşadığını biliyorum. Türkiye ayrıca milyonlarca Tatar kökenli vatandaşa ev sahipliği yapıyor. Büyük Tatar aydını İsmail Gaspıralı bir keresinde 'düşmek kolay, ayağa kalkmak zor' demişti. Tatarlar, tarih boyunca tüm zorluklardan sonra ayağa kalkmayı başardı" dedi.
20 Mart 1851'de Kırım'ın merkezindeki Bahçesaray kasabası yakınlarındaki Avcıköy köyünde doğan Gaspıralı, Türk dünyasının birliğinin öncülerinden olup yazılı basın ve eğitim alanındaki çalışmalarıyla iz bırakmıştır.
Türkiye ve Ukrayna ilişkileri geliştiriyor
Çavuşoğlu, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy'i ve Ukrayna parlamentosunu da "Kırım Tatarlarını ülkenin yerli halkı olarak tanıdığı" için alkışladı.
Zirve öncesinde bir grup gazeteciye konuşan Türk dışişleri bakanı, ülkesinin "Kırım'ın yasadışı ilhakını hiçbir zaman tanımadığını ve tanımayacağımızı da sürekli vurguluyoruz" dedi.
Türkiye ve Ukrayna'nın çeşitli alanlarda ilişkileri daha da geliştirmek için yakın çalıştığını söyledi.
Ukraynalı meslektaşına atıfta bulunarak, "Sevgili dostum Dmytro Kuleba ile Ortak Stratejik Planlama Toplantısı'nı yapmak için Ekim ayında bir kez daha Ukrayna'ya geleceğim" dedi.
Bu arada Ukrayna cumhurbaşkanı açılış konuşmasında Kırım'ı "yeniden restore etme" sözü verdi.
Zelensky, "uluslararası destek" çağrısında bulundu ve ülkesinin "geçici olarak işgal edilen Kırım topraklarına yönelik saldırganlığı" sona erdirmek için "ortak çabalara" ihtiyacı olduğunu söyledi.
"Tarihte yeni bir sayfa" yazılması gerektiğinin altını çizerek, zirvede ortak deklarasyon imzalanacağını da duyurdu.
İşgalin yaptırımlarını, insan hakları sonuçlarını, ekonomik ve çevresel sonuçlarını düşünmemiz gerekiyor” dedi.
Kırım Platformu, Rusya'nın 2014 yılında Kırım'ı yasadışı ilhakına daha fazla küresel dikkat çekmek için uluslararası bir koordinasyon mekanizması olması amaçlanan Ukrayna'nın diplomatik bir girişimidir.
Yerli Ukraynalıların ve Kırım Tatarlarının dini miraslarının korunması, daha fazla insan hakları ihlallerinin önlenmesi, Karadeniz ve Azak Denizi'nde uluslararası seyrüsefer özgürlüğü ve Rusya'nın yarımadayı militarize etmesi zirve gündemindeki konular arasında yer alıyor.
