Renkli kutuları, tatlı aromaları ve sosyal medyadaki yoğun tanıtımlarıyla enerji içecekleri çocuklar ve gençler arasında giderek daha yaygın hale geliyor. Almanya’da 100 binden fazla öğrenciyle yapılan güncel bir araştırmanın sonuçları, tüketimin özellikle küçük yaş gruplarında dikkat çekici seviyelere ulaştığını gösteriyor.
Araştırmaya göre 9-12 yaş arasındaki çocukların yüzde 46’sı, 13-15 yaş grubundakilerin ise yüzde 71,1’i en az bir kez enerji içeceği tüketmiş durumda.
9-12 yaş grubunda büyük artış
Verilere göre 9-12 yaş grubunda enerji içeceği deneyenlerin oranı 2020 yılında yüzde 29,6 iken günümüzde yüzde 46’ya yükseldi.
13-15 yaş grubunda ise aynı dönemde oran yüzde 60,1’den yüzde 71,1’e çıktı.
Düzenli tüketim de dikkat çekiyor. Çocukların yüzde 13’ü en az ayda bir kez enerji içeceği tüketirken bu oran gençlerde yüzde 33,2’ye ulaşıyor. 13-15 yaş grubunun yüzde 6,1’i ise her gün enerji içeceği tükettiğini belirtiyor.
Bu rakamların Almanya’da yapılan araştırmaya ait olduğunu özellikle belirtmek gerekiyor. Avusturya için aynı kapsamda karşılaştırılabilir güncel veriler bulunmuyor.
En önemli sorun kafein
Enerji içeceklerinde şeker ve kafeinin yanı sıra taurin, inositol, glukuronolakton ve tatlandırıcılar gibi farklı maddeler bulunabiliyor.
Uzmanların üzerinde özellikle durduğu madde ise kafein.
Fazla miktarda kafein tüketimi kısa vadede sinirlilik, uykusuzluk, aşırı uyarılma, terleme ve kalp çarpıntısı gibi belirtilere yol açabiliyor.
Çocuklarda sınır kiloya göre değişiyor
Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi’nin (EFSA) değerlendirmesine göre çocuklar ve gençler için vücut ağırlığının kilogramı başına günlük 3 miligram kafein, güvenlik değerlendirmesinde kullanılan seviyedir.
Örneğin 50 kilogram ağırlığındaki bir çocuk veya genç için bu miktar yaklaşık 150 miligram kafeine karşılık geliyor.
Ürüne ve kutunun büyüklüğüne bağlı olarak enerji içecekleri önemli miktarda kafein içerebildiğinden, özellikle kısa sürede birden fazla kutunun tüketilmesi riski artırabiliyor.
Uzmanlar kalp ve dolaşım sistemine dikkat çekiyor
Çocuk ve gençlerde yüksek miktarda ve düzenli enerji içeceği tüketiminin olası etkileri konusunda uzmanlar özellikle gelişmekte olan kalp-damar sistemine dikkat çekiyor.
Çocuk ve genç sağlığı uzmanı Felix Oberhoffer, yüksek tüketimin tansiyon, kilo, şeker metabolizması ve kalp ritmi açısından olumsuz sonuçlarla bağlantılı olabileceğini belirtiyor.
Özellikle spor sırasında, alkolle birlikte veya mevcut sağlık sorunları bulunan kişilerde tüketimin daha problemli olabileceğine dikkat çekiliyor.
Sadece kafein değil, şeker de önemli
Uzmanlar sorunun yalnızca kafeinden ibaret olmadığını belirtiyor.
Birçok enerji içeceğinin yüksek miktarda şeker içermesi ve ürünlerin büyük kutularda satılması da toplam tüketimi artırabiliyor.
Kahve de benzer miktarlarda kafein içerebilse de enerji içeceklerinde kısa süre içerisinde birden fazla kutunun tüketilebilmesi ayrı bir risk olarak değerlendiriliyor.
Avusturya’da yaş sınırı bulunmuyor
Avusturya ve Almanya’da enerji içeceklerinin satışında şu anda genel bir yasal yaş sınırı bulunmuyor.
Bazı Avrupa ülkeleri ise daha sıkı düzenlemelere geçmiş durumda. Bu nedenle çocuklara ve gençlere enerji içeceği satışında yaş sınırı getirilmesi, reklamların özellikle sosyal medyada sınırlandırılması ve okullardaki satışların düzenlenmesi gibi öneriler tartışılıyor.
