Avrupa’da doğalgaz fiyatlarının yeniden sert biçimde yükselmesi bütün ülkeleri aynı ölçüde etkilemeyecek. Yeni bir simülasyona göre Avusturya, Almanya ve Fransa gibi ülkeler olası bir gaz fiyatı şokunun enflasyon üzerindeki etkilerine karşı görece daha dayanıklı durumda. Doğu Avrupa ülkelerinde ise risk daha yüksek.
Avrupa Mekânsal Planlama Gözlem Ağı (ESPON) kapsamında gerçekleştirilen güncel bir simülasyon, dünya genelinde doğalgaz fiyatlarının ciddi biçimde yükselmesi halinde AB ülkelerinin bundan ne ölçüde etkileneceğini inceledi.
Araştırmaya göre enerji üretiminde yenilenebilir enerji veya nükleer enerjinin payının yüksek olması, ülkelerin gaz fiyatlarındaki ani yükselişlere karşı dayanıklılığını artırıyor.
Doğalgazın farklı ülkelerden ve kaynaklardan temin edilmesi de riski azaltan önemli faktörlerden biri.
Avusturya daha dayanıklı ülkeler arasında
Analize göre Avusturya, Almanya, Fransa, İskandinav ülkeleri, İspanya, Portekiz ve İtalya gibi Batı, Kuzey ve Güney Avrupa ülkelerinde olası bir gaz fiyatı şokunun enflasyona etkisinin daha sınırlı kalması bekleniyor.
Buna karşılık Polonya, Çekya, Slovakya, Macaristan, Baltık ülkeleri ve Romanya'nın bazı bölgelerinin fiyat artışlarından daha ciddi şekilde etkilenebileceği belirtiliyor.
Araştırmacılara göre enerji verimliliği yüksek, enerji kaynaklarını çeşitlendirmiş ve fosil yakıt ithalatına daha az bağımlı ülkeler bu tür krizlere karşı daha iyi korunuyor.
Sanayi kuruluşları daha fazla etkilenebilir
Doğalgaz fiyatlarındaki sert artıştan özellikle enerji yoğun sektörlerin etkilenmesi bekleniyor.
Metal, çimento ve cam üretiminin yanı sıra rafineriler ve kimya endüstrisi riskli sektörler arasında gösteriliyor.
Gaz fiyatlarının yükselmesi elektrik faturalarına da yansıyabilir. Bunun ne ölçüde gerçekleşeceği ise ülkelerin elektrik üretiminde doğalgaz santrallerine ne kadar bağımlı olduğuna göre değişiyor.
Çözüm: Tek kaynağa bağımlılığı azaltmak
Simülasyon, Avrupa'nın doğalgaz tedarik ettiği kaynakları daha fazla çeşitlendirmesinin ani fiyat artışlarının ekonomik etkisini önemli ölçüde azaltabileceğini ortaya koyuyor.
Yenilenebilir enerji yatırımlarının artırılması ve fosil enerji ithalatına bağımlılığın azaltılması da uzun vadeli önlemler arasında gösteriliyor.
Özellikle Orta ve Doğu Avrupa’da fosil yakıtlara yüksek bağımlılığın, devletlerin sınırlı mali hareket alanıyla birleşmesi durumunda olası bir enerji krizinin ekonomik sonuçlarının daha ağır olabileceği belirtiliyor.
