Avusturya ve İsviçre Alplerinde yaklaşan kış öncesinde dikkat çekici bir uyarı yapıldı. İsviçre Kar ve Çığ Araştırmaları Enstitüsü (SLF), sıcak geçen yazın ardından kar yağışının ne zaman başlayacağının dağlardaki güvenlik açısından belirleyici olacağını açıkladı.
Kar yağışı çığ riskini artırabilir
Uzmanlara göre, henüz sıcaklığını kaybetmemiş zemine erken dönemde kalın bir kar tabakasının yerleşmesi, toprağın soğumasını engelleyebilir.
Karın alt kısmında oluşan nem, özellikle çimenlik alanlarda ve düz kaya yüzeylerinde kar örtüsünün bütün hâlinde kaymasına neden olabilir. Bu olay “Gleitschneelawine” (kayma çığı) olarak adlandırılıyor.
SLF Çığ Oluşumu Araştırma Grubu Başkanı Alec van Herwijnen, aşırı sıcak yazların ardından normalde daha az risk taşıyan yüksek rakımlı kuzey yamaçlarında bile bu tür çığların meydana gelebileceğini belirtti.
Kaya düşmesi tehlikesi de artabilir
Tehlike yalnızca karla sınırlı değil. Deniz seviyesinden yaklaşık 2.500 metre yükseklikte bulunan ve yıl boyunca donmuş durumda kalan toprak tabakası (permafrost) da sıcaklıklardan etkileniyor.
Erken yağan kalın kar, yaz sıcaklığını toprakta hapsederek yer altındaki buzların çözülmesini hızlandırabiliyor. Bunun sonucunda dağ yamaçlarının dengesi bozulabiliyor ve kaya düşmesi riski artabiliyor.
Uzmanlar, kar yağmadan önce toprağın yeterince soğumasının bu riskleri azaltabileceğini vurguluyor.
Kayak merkezlerinde yapay kar sorunu yaşanabilir
Sıcak yazın bir başka olası sonucu da kayak merkezlerinde görülebilir.
Yapay kar üretimi için hava sıcaklığının ideal olarak eksi 5 derecenin altında olması gerekiyor. Ancak dere ve baraj göllerindeki suyun sıcak kalması, kar makinelerinin verimliliğini düşürebilir.
Ayrıca yaz aylarında azalan su rezervleri, özellikle alçak ve orta rakımlı bölgelerde 2027 yılının ocak ve şubat aylarında su sıkıntısına yol açabilir.
90 yıllık ölçümlerde bir ilk
İsviçre'nin Davos kenti yakınlarındaki, 2.536 metre yükseklikte bulunan Weissfluhjoch ölçüm istasyonunda dikkat çekici bir gelişme kaydedildi.
Son 90 yılda ilk kez temmuz, ağustos ve eylül aylarının tamamı kar yağışı olmadan geçti.
Uzmanlar, önümüzdeki haftalarda hava sıcaklıklarının ve ilk yoğun kar yağışının zamanlamasının yakından izlenmesi gerektiğini belirtiyor.
