Köpeklerin sahiplerini ve çevrelerindeki insanları dikkatle gözlemlediği biliniyor. Viyana Üniversitesi'nde gerçekleştirilen yeni bir araştırma ise köpeklerin insan yüzlerindeki duygusal ifadeleri beyinlerinde nasıl işlediğine ilişkin yeni bulgular ortaya koydu.
Araştırmacılar, manyetik rezonans görüntüleme (fMRI) yöntemi kullanarak köpeklerin farklı insan yüzlerine verdikleri beyin tepkilerini inceledi. Sonuçlar, köpeklerin mutlu yüzleri tanıyabildiğini ve bazı olumsuz yüz ifadelerini de birbirinden ayırabildiğini gösterdi.
Mutlu yüzlere beyinleri farklı tepki veriyor
Araştırmanın ilk bölümüne özel olarak eğitilmiş sekiz evcil köpek katıldı. Köpeklere fMRI çekimi sırasında tanımadıkları insanların mutlu ve nötr yüz ifadelerinin bulunduğu fotoğraflar gösterildi.
Mutlu yüzleri gören köpeklerin beyinlerinin belirli bölgelerinde daha güçlü aktivite tespit edildi. Araştırmacılara göre bu bölgeler görsel ve sosyal bilgilerin işlenmesinin yanı sıra ödül mekanizmasıyla da bağlantılı.
Korku, öfke ve üzüntüyü de incelediler
İkinci deneyde ise 12 köpeğe mutluluk, öfke, korku ve üzüntüyü ifade eden insan yüzleri gösterildi. Köpeklerin beyinlerindeki aktivite daha sonra makine öğrenmesi yöntemiyle analiz edildi.
Araştırmacılar, mutlu yüzlere verilen beyin tepkilerini üç olumsuz yüz ifadesinden ayırt edebildi.
Beynin tamamını kapsayan analizlerde korku ile öfke ve korku ile üzüntü arasında da farklılıklar tespit edildi. Buna karşılık öfke ve üzüntü ifadelerine verilen tepkiler net biçimde birbirinden ayrılamadı.
Araştırma böylece köpek beyninin farklı olumsuz insan yüz ifadelerinden bazılarını birbirinden ayırt edebildiğine ilişkin ilk bilimsel kanıtlardan birini ortaya koydu.
Köpeklerin duyguları insanlar gibi hissettiği anlamına gelmiyor
Araştırmacılar, elde edilen sonuçların köpeklerin insan duygularını insanlar gibi yaşadığı veya yorumladığı anlamına gelmediğinin altını çiziyor.
Araştırmaya yalnızca eğitimli evcil köpeklerin katıldığı da belirtiliyor. Ayrıca köpekler günlük yaşamda insanları değerlendirirken sadece yüz ifadelerine bakmıyor; ses tonu, beden dili ve diğer işaretlerden de yararlanabiliyor.
Bilim insanları bundan sonraki çalışmalarda köpeklerin farklı insan sinyallerini birlikte nasıl işlediğini ve bu sürecin insan beynindeki duygu işleme mekanizmalarından nasıl ayrıldığını daha ayrıntılı incelemeyi planlıyor.
Araştırma 2026 yılında bilimsel dergi iScience’da yayımlandı.
