Diogenes sendromu, kişinin zamanla kendi bakımını ve yaşadığı ortamı ciddi biçimde ihmal etmesiyle ortaya çıkan karmaşık bir durum olarak tanımlanıyor. Belirgin özellikleri arasında aşırı öz bakım ihmali, sosyal çevreden uzaklaşma, ev ortamının giderek bakımsız hale gelmesi ve dışarıdan gelen yardımı reddetme bulunuyor. Bazı kişilerde gereksiz eşyaları biriktirme davranışı da görülebiliyor.
Sadece “dağınık yaşamak” değil
Diogenes sendromunu sıradan dağınıklık veya tembellikle karıştırmamak gerekiyor. Kişi kişisel temizliğini, beslenmesini ve yaşadığı ortamın bakımını ciddi biçimde aksatabilir. Evde büyük miktarda eşya veya atık birikebilir ve yaşam koşulları sağlığı tehdit edecek noktaya ulaşabilir.
En dikkat çekici noktalardan biri ise kişinin çoğu zaman çevresinden uzaklaşması ve sunulan yardıma karşı direnç göstermesidir.
Özellikle ileri yaşlarda görülebiliyor
Durum özellikle 60 yaş üzerindeki ve yalnız yaşayan kişilerde daha sık bildiriliyor ancak daha genç kişilerde de ortaya çıkabiliyor. Patient
Diogenes sendromunun arkasında tek bir neden bulunmuyor. Depresyon, şizofreni ve başka ruhsal rahatsızlıklar veya kişinin işlevlerini etkileyen farklı sağlık sorunları tabloya eşlik edebiliyor. Yalnızlık ve günlük yaşamı sürdürmekte zorlanmak da öz bakımın giderek azalmasında rol oynayabiliyor.
Çevresinden tamamen kopabilir
Belirtiler kişiden kişiye değişebilmekle birlikte özellikle şu durumlar dikkat çekiyor:
- Kişisel temizliğin ciddi biçimde ihmal edilmesi
- Evin giderek bakımsız ve sağlıksız hale gelmesi
- Gereksiz eşyaların veya atıkların biriktirilmesi
- Aile, arkadaş ve çevreyle ilişkilerin azalması
- Dışarıdan gelen yardımların reddedilmesi
- Başkalarına karşı yoğun güvensizlik geliştirilmesi
Yardım almak neden zor?
Diogenes sendromunda en büyük sorunlardan biri, kişinin içinde bulunduğu koşulları bir sorun olarak görmemesi veya müdahaleyi kabul etmemesi olabiliyor. Bu nedenle yalnızca evi temizlemek çoğu durumda temel problemi çözmüyor.
Değerlendirmede kişinin fiziksel ve ruhsal sağlık durumu ile yaşam koşullarının birlikte ele alınması gerekiyor. Destek ise altta yatan soruna göre psikolojik/psikiyatrik yardımın yanı sıra sosyal destek ve günlük yaşamın yeniden düzenlenmesini içerebiliyor.
