Vorarlberg Eyaleti tarafından son yıllarda verilen kamu ihalelerinin önemli bir bölümünün eyalet dışındaki şirketlere gitmesi tartışma yarattı. Verilere göre Temmuz 2023’ten bu yana verilen ve kamuya açıklanan ihalelerin yaklaşık yüzde 17’si, kayıtlı merkezi Vorarlberg dışında bulunan şirketlere verildi.
Toplamda yaklaşık 67 milyon avroluk ihale hacmi eyalet dışındaki firmalara yönlendirilmiş görünüyor. Ancak uzmanlara göre bu durum, paranın doğrudan Vorarlberg dışına çıktığı anlamına gelmiyor.
Veriler Ne Gösteriyor?
İncelenen veriler, değeri 25 bin avronun üzerindeki kamu ihalelerini kapsıyor. Bunların arasında daha sonra kullanılabilecek çerçeve sözleşmeleri de bulunuyor. Bu nedenle açıklanan rakamlar ile fiilen kullanılan tutarlar arasında farklılık olabiliyor.
Listelerde şirketlerin kayıtlı merkezleri yer alıyor. Ancak birçok büyük firmanın Vorarlberg’de şubeleri, çalışanları ve taşeronları bulunuyor.
Örneğin listede Innsbruck merkezli görünen Fiegl + Spielberger şirketinin Hohenems’te de faaliyet gösterdiği belirtiliyor. Benzer şekilde HTB Baugesellschaft ve STRABAG gibi büyük firmalar da Vorarlberg’de önemli projeler yürütüyor.
Bu nedenle ihale listesindeki merkez adresi, yaratılan ekonomik değerin nerede kaldığını tam olarak göstermiyor.
En Büyük İhaleler Kimlere Gitti?
Eyalet dışındaki şirketlere verilen en büyük ihaleler arasında;
- Bregenz Meslek Okullarındaki elektrik işleri
- Feldkirch Şehir Tüneli giriş bölgesindeki inşaat çalışmaları
- Yol ve köprü projeleri
- Doğa koruma ve çevre projeleri
- İş gücü temini hizmetleri
- Kış aylarında kullanılan yol tuzu tedariki
- İnsan kaynakları yazılım sistemleri
- Trafik ışıkları ve trafik teknolojileri
yer alıyor.
Özellikle yol tuzu, trafik teknolojileri ve yazılım çözümleri gibi alanlarda Vorarlberg içinde alternatif tedarikçi bulunmamasının önemli bir etken olduğu belirtiliyor.
Bazı İhalelerde Yerel Firma Teklif Vermedi
Dikkat çeken örneklerden biri de Bregenz Eyalet Binası’ndaki taş işçiliği ihalesi oldu.
Yaklaşık 2 milyon avroluk iş, Niederösterreich eyaletindeki bir şirkete verildi. Ancak ihale belgelerine göre bu projeye hiçbir Vorarlberg şirketi teklif sunmadı. Dolayısıyla işin eyalet dışına gitmesinin nedeni tercih değil, yerel katılım eksikliği oldu.
Yerel Firmalara Öncelik Vermek Mümkün Mü?
Mevcut Avrupa Birliği ve ihale mevzuatına göre, büyük kamu ihalelerinde yalnızca şirket merkezinin Vorarlberg’de bulunması nedeniyle bir firmaya öncelik verilmesi mümkün değil.
İhalelerin yasal kriterlere göre değerlendirilmesi gerekiyor.
Buna rağmen Vorarlberg Ekonomi Odası, mevcut yasal imkanların daha etkin kullanılmasını talep ediyor.
Ekonomi Odası Başkanı Karlheinz Kopf, kamu ihalelerinde yerel şirketlerin daha fazla fırsat elde edebilmesi için bazı yöntemlerin uygulanabileceğini belirtti.
Ekonomi Odasının Önerileri
Ekonomi Odası;
- Büyük ihalelerin daha küçük bölümlere ayrılmasını,
- Küçük ve orta ölçekli işletmelerin katılımını kolaylaştıracak yöntemlerin kullanılmasını,
- Doğrudan ihale yöntemlerinden daha fazla yararlanılmasını,
- En düşük fiyat yerine en iyi teklif ilkesinin öne çıkarılmasını
savunuyor.
Bu sayede yerel şirketlerin daha fazla kamu ihalesi alabileceği ve ekonomik değerin Vorarlberg’de kalabileceği ifade ediliyor.
Her Avro Eyalet Dışına Gitmiyor
Uzmanlar, ihale listesindeki adreslere bakarak doğrudan bir para çıkışı hesabı yapılamayacağını vurguluyor.
Çünkü birçok proje Vorarlberg’deki çalışanlar, taşeronlar ve tedarikçiler tarafından yürütülüyor. Bu nedenle şirket merkezi başka bir eyalette olsa bile yaratılan ekonomik değerin önemli bölümü Vorarlberg’de kalabiliyor.
