Avusturya’da emeklilik yaşının 65’ten 67’ye yükseltilmesi tartışması yeniden gündemde. WIFO Başkanı Gabriel Felbermayr, böyle bir artışın uzun vadede kaçınılmaz olduğunu savunurken, siyasetten şimdilik güçlü itirazlar geliyor. Ancak yaşlanan nüfus ve sosyal sistem üzerindeki mali baskı nedeniyle tartışmanın önümüzdeki yıllarda daha da büyümesi bekleniyor.
Felbermayr, emeklilik yaşının 65’ten 67’ye çıkarılmasının er ya da geç gündeme geleceğini düşünüyor. Bu görüşü savunan tek ekonomist de değil.
Siyasi partilerin yaklaşımı ise oldukça farklı. ÖVP’nin kıdemli vatandaşlar temsilcisi Ingrid Korosec, insanların daha uzun süre çalışmasının desteklenebileceğini ancak bunun mevcut yasal emeklilik yaşı olan 65’in üzerine çıkmaması gerektiğini savunuyor.
FPÖ ve SPÖ’nün ağırlıkta olduğu ÖGB de emeklilik yaşının artırılmasına karşı çıkıyor. NEOS ise 67 yaş yönündeki tartışmaya daha açık yaklaşan siyasi parti konumunda.
Neden 67 yaş tartışılıyor?
Tartışmanın arkasında Avusturya’nın yaşlanan nüfusu ve sosyal sistemin gelecekte nasıl finanse edileceği sorusu bulunuyor.
Almanya, İsveç ve Danimarka gibi ülkelerde de emeklilik sistemlerinde benzer değişikliklere gidiliyor. Yazıda, sağlık ve bakım harcamalarının yanı sıra savunma, iklim değişikliğine uyum, enerji dönüşümü ve dijitalleşmenin da kamu bütçesi üzerindeki yükü artırdığına dikkat çekiliyor.
Sadece emeklilik yaşını yükseltmek yeterli değil
Ancak tartışma yalnızca “67 yaşına kadar çalışmak” üzerinden yürütülmemeli.
İnsanların daha uzun süre çalışma hayatında kalabilmesi için teşvikler, daha esnek çalışma modelleri, sağlık önlemleri ve sosyal güvenlik primlerinde düzenlemeler gibi destekleyici adımların da gerekli olduğu savunuluyor.
Genç nesiller için de kritik
Meselenin bir başka boyutu ise kuşaklar arasındaki denge. Yazıda, sosyal sistemin mali yükünün ve devlet borçlarının yalnızca gelecek nesillerin üzerine bırakılmaması gerektiği görüşü öne çıkarılıyor.
Şimdilik Avusturya siyasetinde 67 yaş için geniş bir destek bulunmuyor. Ancak ekonomistler tarafından yapılan açıklamalar, emeklilik yaşının yükseltilmesi tartışmasının kolay kolay gündemden düşmeyeceğini gösteriyor.
