Avrupa Birliği, ehliyet sisteminde kapsamlı değişikliklere hazırlanıyor. Yeni düzenlemelerle birlikte 2029'dan itibaren AB genelinde kullanılabilecek dijital ehliyet uygulamasının hayata geçirilmesi planlanıyor. Elektrikli araçlardan otomatik vites ehliyetine, 17 yaşında araç kullanımından yurt dışında işlenen ağır trafik suçlarına kadar birçok alanda yeni kurallar getirilecek.
Yeni düzenlemelerin Avusturya'da da aşamalı olarak uygulanması gerekiyor. Ancak bazı maddelerin Avusturya'da tam olarak nasıl hayata geçirileceği henüz kesinleşmiş değil.
Ehliyet cep telefonuna geliyor
En önemli yeniliklerden biri dijital AB ehliyeti olacak. Sürücü belgesinin Avrupa dijital kimlik cüzdanı üzerinden cep telefonunda kullanılabilmesi öngörülüyor.
Dijital AB ehliyetinin en geç 26 Kasım 2029 tarihinden itibaren kullanıma hazır olması planlanıyor.
Ancak mevcut plastik ehliyet tamamen ortadan kalkmayacak. Fiziksel sürücü belgesi kullanmaya devam etmek isteyenler için kart şeklindeki ehliyet seçeneği korunacak.
B sınıfı ehliyetle 4.250 kilograma kadar
Yeni düzenlemeler özellikle alternatif tahrik sistemine sahip bazı ağır araçları da ilgilendiriyor.
Belirli koşullar altında B sınıfı ehliyetle azami toplam ağırlığı 4.250 kilograma kadar olan bazı araçların kullanılabilmesinin önü açılıyor.
Bu düzenleme özellikle bataryaları nedeniyle daha ağır olabilen elektrikli araçlar açısından önem taşıyor. Ancak bu, 4.250 kilograma kadar olan her elektrikli aracın otomatik olarak B sınıfı ehliyetle kullanılabileceği anlamına gelmiyor. Avusturya'nın uygulamanın kapsamını kendi mevzuatına aktarması gerekiyor.
Bazı römork kombinasyonlarında toplam ağırlığın 5.000 kilograma kadar çıkabilmesi de gündemde. Elektrikli araçlara ilişkin bu düzenlemelerin 26 Kasım 2027'den itibaren uygulanması öngörülüyor.
Otomatik vites ehliyetinde Code 78 değişikliği
Mevcut sistemde direksiyon sınavına otomatik vitesli araçla girenlerin ehliyetine genellikle Code 78 işleniyor. Bu kod, sürücünün yalnızca otomatik vitesli araç kullanmasına izin veriyor.
Yeni sistemde bu kısıtlamanın kaldırılması kolaylaştırılacak. Bunun için en az yedi derslik eğitim veya özel bir uygulamalı sınav seçeneği öngörülüyor.
Düzenlemenin A1, A2, A, B1, B ve BE dahil çeşitli ehliyet sınıflarını kapsaması bekleniyor.
Avusturya'daki uygulamanın ayrıntıları henüz kesinleşmedi. İlgili düzenlemelerin 26 Kasım 2028'e kadar ulusal mevzuata aktarılması ve 26 Kasım 2029'dan itibaren uygulanması öngörülüyor.
17 yaşında ehliyet ve refakatçiyle sürüş
Avusturya'da halihazırda uygulanan L17 modelinin devam etmesi bekleniyor. AB düzenlemesi bunun yanında 17 yaşındaki gençlerin B sınıfı ehliyet alarak 18 yaşına kadar refakatçi eşliğinde araç kullanabilmelerine olanak sağlayacak.
Refakatçinin en az 24 yaşında olması, en az beş yıldır B sınıfı ehliyete sahip bulunması ve son beş yıl içerisinde ehliyetine el konulmamış olması gerekiyor.
AB ayrıca belirli kamyonların 17 yaşından itibaren refakatçi eşliğinde kullanılabilmesine imkân tanıyor. Ancak bunun Avusturya'da uygulanması otomatik değil. Bu konuda ayrıca karar verilmesi gerekiyor.
Yaşlı sürücüler için genel sağlık kontrolü zorunluluğu yok
Kamyon ve otobüs ehliyetlerinde sağlık muayenesi uygulaması devam edecek.
Normal otomobil ve motosiklet ehliyetlerinde ise bazı durumlarda sağlık muayenesi yerine yazılı veya elektronik sağlık beyanının kullanılabilmesine imkân tanınacak.
Yeni düzenlemelerde tüm ileri yaştaki sürücülere yönelik düzenli ve zorunlu sağlık kontrolü kararı bulunmuyor. Ancak AB ülkeleri, 65 yaşından itibaren ehliyetlerin geçerlilik süresini kısaltarak daha sık sağlık kontrolü veya sağlık beyanı talep edebilecek. Avusturya'nın hangi yöntemi tercih edeceği henüz belli değil.
Yurt dışında ağır trafik suçu işleyenlere yeni dönem
2030'dan itibaren AB'nin başka bir ülkesinde işlenen ağır trafik ihlalleri nedeniyle uygulanan sürüş yasağının belirli koşullarda diğer üye ülkelerde de geçerli olması planlanıyor.
Ağır hız ihlalleri, alkollü veya uyuşturucu etkisi altında araç kullanmak ve ölüm ya da ağır yaralanmayla sonuçlanan ciddi trafik suçları bu kapsama girebilecek.
Bunun için genel olarak en az üç aylık sürüş yasağı uygulanmış olması gerekiyor.
Yeni ehliyet sistemi tek seferde değil, birkaç yıl içerisinde aşamalı olarak hayata geçirilecek.
