14 Kasım Dünya Diyabet Günü dolayısıyla Avusturya Diyabet Derneği (Österreichische Diabetes Gesellschaft – ÖDG), hastalığın erken teşhis edilmesinin önemine dikkat çekti.
Avusturya’da 6,4 milyondan fazla açlık kan şekeri ölçümüne dayanan veriler, diyabetin toplumda sanılandan daha yaygın olabileceğini gösteriyor.
Her beş kişiden birinde prediyabet belirtileri
Araştırma verilerine göre incelenen kişilerin:
- Yaklaşık yüzde 6’sında önceden bilinen diyabet bulunuyor.
- Yüzde 3’e yakınında daha önce teşhis edilmemiş diyabet tespit edildi.
- Yaklaşık yüzde 20’sinde diyabet öncesi dönem olarak bilinen prediyabet belirtileri görüldü.
ÖDG Başkanı Harald Sourij, birçok kişinin yüksek kan şekeri değerlerine sahip olduğunu bilmediğini belirterek, erken teşhis sayesinde ciddi sağlık sorunlarının önlenebileceğini vurguladı.
Her yıl 500’den fazla ağır uzuv kaybı
Avusturya Sosyal Sigortalar Kurumu verilerine göre, diyabet hastalarında her yıl 500’den fazla büyük amputasyon gerçekleştiriliyor.
Bu işlemler, ayak bileğinin üzerindeki seviyelerden yapılan uzuv kesimlerini kapsıyor.
Daha da endişe verici olan ise bu hastaların yüzde 36’dan fazlasının ameliyattan sonraki bir yıl içerisinde hayatını kaybetmesi.
Uzmanlar, bu oranın yalnızca ameliyatın kendisinden kaynaklanan ölüm riskini göstermediğini, hastaların genel sağlık durumları ve eşlik eden hastalıkların da önemli olduğunu belirtiyor.
Çocuklarda diyabet geç fark edilebiliyor
Uzmanlar, Tip 1 diyabetin çocuklarda bazen ilk belirtilerden aylar veya yıllar önce gelişmeye başladığını hatırlatıyor.
Avusturya kayıtlarına göre, bazı dönemlerde yeni Tip 1 diyabet tanısı alan çocukların yüzde 44’e varan bölümünde, diyabetik ketoasidoz adı verilen tehlikeli metabolik bozukluk görülüyor.
Graz Tıp Üniversitesi’nden Maria Fritsch, çocuklarda erken teşhis ve ailelerin bilinçlendirilmesiyle bu tür acil durumların azaltılabileceğini belirtti.
Tip 1 diyabet tanısı alan çocukların yüzde 80’inden fazlasının yakın akrabalarında aynı hastalık bulunmuyor.
Yeni tedavi hastalığın başlamasını geciktirebiliyor
Ocak 2026’dan itibaren Avrupa Birliği’nde belirli koşulları karşılayan sekiz yaş ve üzerindeki çocuklar ile yetişkinlerde kullanılmasına izin verilen Teplizumab adlı immünoterapi, Tip 1 diyabetin klinik olarak ortaya çıkışını geciktirebiliyor.
Bir araştırmada hastalığın klinik aşamaya ilerlemesine kadar geçen ortanca süre, tedavi alanlarda 48,4 ay, plasebo grubunda ise 24,4 ay olarak ölçüldü.
Ancak uzmanlar, bu tedavinin diyabeti tamamen iyileştirmediğinin altını çiziyor.
Modern tedavilere erişimde eşitsizlik eleştirisi
ÖDG, kan şekeri sensörleri, insülin pompaları ve otomatik insülin sistemlerine erişimin iyileştirilmesini de talep ediyor.
Graz Tıp Üniversitesi’nden Julia Mader, modern teknolojilerin diyabet hastalarının yaşamını önemli ölçüde kolaylaştırabileceğini ancak bunlara erişimin sınırlı kaldığını belirtti.
Hasta temsilcileri ise çocukların tedavi olanaklarının ailelerinin gelirine veya yaşadıkları bölgeye bağlı olmaması gerektiğini savunuyor.
Uzmanlardan erken teşhis çağrısı
Diyabet riskinin özellikle yaş ilerledikçe ve fazla kiloyla birlikte arttığına dikkat çeken uzmanlar, kan şekeri kontrollerinin yanı sıra tansiyon, kan yağları, göz, böbrek, sinir ve ayak sağlığının da düzenli takip edilmesini öneriyor.
2026 Dünya Diyabet Günü'nün sloganı “Early Action on Diabetes” (Diyabette Erken Harekete Geç) olarak belirlendi.
Temel mesaj ise açık: Diyabet ne kadar erken tespit edilirse ciddi komplikasyonları önleme veya geciktirme şansı o kadar artıyor.
