İklim değişikliğinin insan sağlığı ve dünya ekonomisi üzerindeki olumsuz etkileri son yıllarda ciddi biçimde arttı. University College London öncülüğünde 140'tan fazla bilim insanının hazırladığı ve saygın tıp dergisi The Lancet'te yayımlanan rapor, tehlikenin boyutlarını ortaya koydu.
Araştırmaya göre 2016–2023 yılları arasında dünya genelinde her yıl ortalama 540 binden fazla kişi sıcaklığa bağlı nedenlerle yaşamını yitirdi. Bu ölümlerin yüzde 68'inin iklim değişikliğiyle bağlantılı olduğu hesaplandı. Önceki on yıllık dönemde bu oran yüzde 55 seviyesindeydi.
Yalnızca 2023 yılında sıcaklığa bağlı tahmini ölüm sayısı 710 bine ulaştı. Araştırmacılar, bu sayının sıtma nedeniyle yaşanan ölümlerden bile fazla olduğuna dikkat çekti.
Avusturya'da 995 ölüm
Avusturya Sağlık Bakanlığı ve AGES verilerine göre 2026 yazında sıcaklıklarla bağlantılı tahmini 995 ölüm kaydedildi.
2017–2026 döneminde en düşük sayı ise 324 ölümle 2020 yılında görüldü.
İklim değişikliğinin ekonomik maliyeti de yükseliyor. Avusturya'da iklim kaynaklı yıllık zararların 2017'de 3,3 milyar eurodan 2024'te 6,1 milyar euroya çıktığı belirtiliyor.
Dünya ekonomisine trilyon dolarlık darbe
Aşırı sıcaklar, özellikle açık havada çalışan tarım ve inşaat sektörü çalışanlarını etkiliyor.
Araştırmacıların hesaplamalarına göre sıcaklık nedeniyle kaybedilen çalışma kapasitesi, 2025 yılında dünya ekonomisinde yaklaşık 1,07 trilyon dolarlık, yani yüzde 0,91 oranında üretim kaybına yol açtı.
Afrika ve Güneydoğu Asya en ağır etkilenen bölgeler arasında yer aldı.
Dünyanın yarısından fazlası kuraklık yaşadı
Rapora göre 2025 yılında dünya kara yüzeyinin yüzde 51,8'i en az bir ay boyunca aşırı kuraklığa maruz kaldı. Bu, şimdiye kadar kaydedilen en yüksek ikinci oran oldu.
Kuraklığın yaygınlaşması, orman yangınlarını ve insan sağlığına zarar veren duman kirliliğini de artırıyor.
Araştırmacılar, aşırı kuraklıktaki artışın son on yılda önceki on yıllık döneme kıyasla yüzde 700'ün üzerinde hızlandığını belirtiyor.
Bilim insanlarından acil durum çağrısı
Raporun başındaki bilim insanı Marina Romanello, yaşananların yavaş ilerleyen bir kötüleşme değil, küresel sağlık acil durumu olarak kabul edilmesi gereken hızlı bir değişim olduğunu vurguladı.
140'tan fazla araştırmacı, Dünya Sağlık Örgütüne (WHO) iklim krizini sağlık açısından acil durum ilan etme çağrısında bulundu.
Bilim insanları, sağlık sistemlerinin iklim değişikliğine hazırlanması için ayrılan kaynakların yetersiz olduğuna da dikkat çekiyor.
Özellikle ABD'nin kalkınma yardımlarını 2024'teki 65,5 milyar dolardan 2026'da tahmini 44,8 milyar dolara düşürmesi, uluslararası destek konusundaki endişeleri artırıyor. Almanya'nın da aynı dönemde 7,4 milyar dolarlık kesintiye gittiği belirtiliyor.
Konunun Türkiye'de düzenlenecek Dünya İklim Konferansı'nda da gündeme gelmesi bekleniyor.
