Ekonomik Büyüme ve Yatırımlarda Çöküş
Wifo ve IHS’nin yeni raporlarına göre, Avusturya’nın ekonomik büyümesi 2024’te %0,6 oranında küçülecek. Önceki tahminler, ekonominin büyüme kaydedeceği yönündeydi, ancak bu iyimser beklentiler yerini küçülme öngörülerine bıraktı. 2025 yılı için Wifo %1, IHS ise %0,8 oranında büyüme öngörse de, bu rakamlar önceki tahminlerin oldukça altında. İki yıl üst üste yaşanacak bu durgunluk, Avusturya ekonomisini oldukça zorlayacak.
En büyük sorunlardan biri, şirket yatırımlarının büyük ölçüde düşmesi. Bu düşüş, ülkenin sermaye stoğunun erimesine ve gelecekteki rekabet gücünün azalmasına yol açacak. Ayrıca, tüketici harcamalarındaki beklenen toparlanma da gerçekleşmedi; inşaat ve ticaret sektörleri de zorluklarla mücadele ediyor.
Umutlar 2025’e Bağlı: 'Prensip Umut'
Wifo, 2025’te iyileşmenin ana kaynağı olarak Almanya’dan gelecek olan dış talebin canlanmasını işaret ediyor. Ancak bu iyimserlik, dış talep beklentileri gerçekleşmezse Avusturya'nın üçüncü bir resesyon yılıyla karşı karşıya kalabileceğini gösteriyor. Enstitüler ayrıca, enflasyon krizinin sona ermesiyle birlikte reel gelirlerin yeniden artacağını ve bu durumun talebi artıracağını öngörüyor.
Borç ve Bütçe Açığında Kötüleşen Tablo
Finans Bakanlığı, kısa süre önce yaptığı açıklamada, 2024 yılı bütçe açığının %2,9 yerine %3,3 oranında olacağını bildirdi. Ancak, Wifo bu rakamın daha da kötüleşeceğini ve açığın %3,7’ye ulaşacağını, 2025’te ise %4’e çıkacağını öngörüyor. Bu rakamlar, Avusturya’nın Maastricht kriterlerinden çok uzak olduğunu gösteriyor.
Bir yıl önce Finans Bakanı Magnus Brunner, 2024 yılında Avusturya’nın borç oranının %76,5 olacağını tahmin etmişti. Ancak Wifo’nun son tahminlerine göre bu oran %82,4 olacak, yani beklenenden 30 milyar Euro daha fazla borç birikecek. Bu farkın neden kaynaklandığı hala net değil ve bu durum ilerleyen günlerde siyasi tartışmalara yol açabilir.
Çözüm Önerileri: Klimabonus ve Şeker Vergisi
Wifo Başkanı Gabriel Felbermayr, bütçeyi dengelemenin öncelikli bir adım olması gerektiğini, ancak bu süreçte ekonomiyi daraltacak aşırı tasarruf önlemlerinden kaçınılması gerektiğini savunuyor. Felbermayr, Klimabonus adı verilen ve CO2 vergisinden elde edilen gelirleri halka dağıtan uygulamanın sona erdirilmesini önerdi. Bu hamle, yaklaşık 2 milyar Euro tasarruf sağlayabilir.
Ayrıca, şeker vergisinin artırılmasını öneren Felbermayr, bunun hem sağlık açısından faydalı hem de gelir getiren bir adım olacağını belirtti. Yine de bu verginin büyük bir bütçe getirisi olmayacağı da kabul ediliyor.
Emeklilik Yaşı ve Yatırım Teşvikleri
Wifo, emeklilik yaşının 2044 yılına kadar kademeli olarak hem erkekler hem de kadınlar için 67’ye çıkarılmasını öneriyor. Ancak bu değişiklik hızlı bir mali katkı sağlamayacak. Ayrıca, yatırım teşvik paketleri de öneriler arasında. IHS Başkanı Holger Bonin ise bu tür teşviklerin aceleye getirilmemesi gerektiğini savunarak ihtiyatlı olunmasını önerdi.
Sonuç olarak, Avusturya ekonomisinin toparlanması için umutlar 2025’e bağlanmış durumda. Ancak, borçlar ve bütçe açığı konusundaki endişeler, hükümetin dikkatli ve uzun vadeli planlamalar yapmasını zorunlu kılıyor.
