Avusturya Eğitim Bakanı Christoph Wiederkehr, engelli çocukların eğitim haklarını genişletecek yeni düzenlemelerin 2027/28 eğitim yılında yürürlüğe girmesinin hedeflendiğini açıkladı. Buna göre engelli çocuklara 11. ve 12. okul yılı için yasal eğitim hakkı verilmesi planlanıyor.
Parlamentoda düzenlenen NEOS etkinliğinde konuşan Wiederkehr, okullarda kapsayıcı eğitimin güçlendirilmesi için reform sözü verdi. Etkinlik sırasında uzmanlar, aile temsilcileri ve engelli hakları savunucuları engelli ve engelsiz çocukların birlikte eğitim görmesinin önemine dikkat çekti. Parlamento önünde ise mevcut sisteme karşı protestolar düzenlendi.
Destek İhtiyacı Kaynakların Üzerinde
Avusturya İstatistik Kurumu verilerine göre geçen eğitim yılında yaklaşık 31 bin 400 çocuk ve genç için özel pedagojik destek ihtiyacı tespit edildi. Bu sayı, zorunlu eğitim çağındaki öğrencilerin yaklaşık yüzde 5’ine denk geliyor.
Ancak devletin ek kaynak ve personel desteği yalnızca öğrencilerin yüzde 2,7’si için sağlanıyor. Uzmanlar, mevcut kaynakların ihtiyacın oldukça gerisinde kaldığını belirtiyor.
“Ailelerin Gerçek Seçim Hakkı Yok”
Şu anda engelli çocukların üçte birinden fazlası ayrı özel eğitim sınıflarında eğitim görüyor. Viyana ve Niederösterreich gibi bazı eyaletlerde bu oran yüzde 50’ye kadar çıkıyor.
Aileler teoride çocuklarını özel okula mı yoksa normal okullarda kapsayıcı eğitime mi göndereceğine karar verebiliyor. Ancak uzmanlara göre uygulamada birçok aile yeterli destek olmadığı için özel eğitim sistemine yönelmek zorunda kalıyor.
Viyana Üniversitesi’nden eğitim araştırmacısı Tobias Buchner, normal okullarda özellikle ağır engelli çocuklar için yeterli destek bulunmadığını söyledi. Buchner, “Kaynak eksikliği varken gerçek bir seçim özgürlüğünden söz edilemez” ifadelerini kullandı.
Uzmanlardan Mevcut Sisteme Eleştiri
Uzmanlar, destek kaynaklarının eyaletlere göre çok farklı dağıtıldığını ve mevcut sistemin şeffaf olmadığını savunuyor.
Birleşmiş Milletler Engelli Hakları Komitesi de Avusturya’daki mevcut durumdan memnun olmadığını açıkladı. Komiteye göre engelli çocukların kapsayıcı eğitime erişimi hâlâ karmaşık bürokratik süreçlere bağlı.
Ayrıca Avusturya İşaret Dili’nin eğitim dili olarak yeterince kullanılmadığı da eleştiriler arasında yer aldı.
“Kapsayıcı Eğitim İnsan Hakkıdır”
Eğitim Bakanı Wiederkehr, kapsayıcı eğitimin “lüks değil insan hakkı” olduğunu vurguladı. Bakan, ailelerin artık sürekli yardım talep eden bir konuma itilmemesi gerektiğini söyledi.
Ancak hükümetin mevcut bütçe baskısı nedeniyle öncelikleri dikkatli belirlemek zorunda olduğunu ifade eden Wiederkehr, okul asistanlığı sistemi, öğretmen eğitimi, küçük sınıflar ve uzman ekiplerin artırılmasının öncelikli hedefler arasında olduğunu açıkladı.
Protestolar ve Tepkiler
Engelli hakları örgütleri ise planlanan reformların yeterli olmadığını savunuyor. Aktivistler, engelli çocukların yalnızca daha uzun süre ayrı sistemlerde tutulmasının çözüm olmayacağını belirtti.
İnklusion Österreich temsilcisi Karin Riebenbauer, “Daha fazla desteğe ihtiyaç duyan çocukların eğitim imkânlarının daha az olması kabul edilemez” dedi.
Öğretmen sendikaları da personel eksikliği nedeniyle bazı çocukların okul etkinliklerine katılamadığını, ailelerin çocuklarını erken almak zorunda kaldığını ve sistemin giderek daha fazla baskı altında olduğunu açıkladı.
Muhalefetteki Yeşiller Partisi, hükümeti yalnızca “reklam çalışması yapmakla” suçlarken, FPÖ ise somut adımlar ve daha fazla bütçe talep etti.
