Avusturya'da yaşlı nüfus arasındaki işsizlik giderek büyüyen bir sorun haline gelirken, İşçi Odası (AK) ve Avusturya Sendikalar Birliği (ÖGB), 2 Kasım Pazartesi günü yeni bir Bonus-Malus sistemi önerisini kamuoyuna sundu.
2027 yılında başlatılması öngörülen model, 20'den fazla çalışanı bulunan işletmeleri kapsayacak. Amaç, 60 yaş üzerindeki kişilerin iş hayatında daha uzun süre kalmasını ve işsiz kalanların yeniden istihdam edilmesini sağlamak.
Kotayı Doldurmayan İşletmelere Mali Yaptırım
Öneriye göre işletmeler için faaliyet gösterdikleri sektöre bağlı olarak 60–64 yaş grubunda çalışan istihdam etme hedefleri belirlenecek.
Hedefini aşan işletmeler maddi destek alırken, kotanın altında kalanlar için ortalama aylık 615 euroya karşılık gelen bir mali yükümlülük öngörülüyor. Kesinti, işletmedeki ortalama yıllık ücretin yüzde 15'i üzerinden hesaplanacak.
İşletmelere uyum sağlamaları için bir yıl süre tanınacak ve ilk değerlendirme 2028 yılında yapılacak.
Toplanan paranın yarısı hedeflerini aşan işletmelere teşvik olarak dağıtılacak. Diğer yarısı ise AMS aracılığıyla yaşlı işsizlerin yeniden çalışma hayatına kazandırılması için kullanılacak.
Yaklaşık 9.760 İşletme Etkilenebilir
AK ve ÖGB'nin hesaplamalarına göre mevcut istihdam verileri üzerinden:
- 8.909 işletme belirlenen hedefleri karşılıyor.
- 9.760 işletme hedeflerin altında kalıyor.
- 60 yaş üzerindekiler için 36.087 ek istihdam gerekiyor.
- Öngörülen toplam mali yükümlülük 266 milyon euroya ulaşabilir.
Ülke genelinde 60–64 yaş grubundaki çalışanların toplam istihdam içindeki payının 2025'teki yüzde 5,22 seviyesinden 2030'da yüzde 7,69'a yükseltilmesi hedefleniyor.
İşverenler Karşı Çıkıyor
Avusturya Ekonomi Odası (WKÖ), önerilen sistemin işletmelerin gerçek çalışma koşullarını dikkate almadığını savunuyor.
WKÖ Genel Sekreteri Jochen Danninger, özellikle inşaat gibi fiziksel açıdan ağır işlerde yaşlı çalışan istihdamının her zaman mümkün olmadığını belirterek işletmelerin cezalandırılmasına karşı çıktı.
Buna karşılık ÖGB Başkanı Wolfgang Katzian, yaşlı çalışanların iş bulma sorunu çözülmeden emeklilik yaşının yükseltilmesinin tartışılmaması gerektiğini vurguladı.
Önemli: Bonus-Malus sistemi henüz yürürlüğe girmiş bir düzenleme değil. AK ve ÖGB tarafından sunulan bir öneri. Uygulanabilmesi için siyasi karar ve gerekli yasal düzenlemeler gerekiyor.
