Avusturya’da yaz saati uygulamasının sona ermesine kısa bir süre kaldı. 24 Ekim’i 25 Ekim’e bağlayan gece saatler 03.00’ten 02.00’ye geri alınacak. Böylece birçok kişi bir saat daha fazla uyuma fırsatı bulacak. Ancak uzmanlara göre bu değişiklik herkes için aynı derecede kolay geçmiyor.
Özellikle çocuklar, yaşlılar ve halihazırda uyku problemi yaşayan kişiler, saat değişikliğinin ardından birkaç gün boyunca uyku düzeninde bozulma, yorgunluk ve konsantrasyon sorunları yaşayabiliyor.
Çocuklar saat değişikliğine hemen uyum sağlayamıyor
Saatlerin bir saat geri alınması, çocukların biyolojik saatinin de aynı anda değişeceği anlamına gelmiyor.
Çocuklar yeni saate rağmen genellikle alıştıkları zamanda uyanmaya devam ediyor. Bu nedenle ilk birkaç gün yorgunluk, huzursuzluk ve keyifsizlik görülebiliyor.
Benzer durum yaşlılarda da yaşanabiliyor. İleri yaşlarda biyolojik ritmin değişikliklere karşı daha hassas olması nedeniyle geçici uyku problemleri ortaya çıkabiliyor.
Uyku problemi yaşayanlar daha fazla etkilenebilir
Uykuya dalmakta zorlanan veya gece sık sık uyanan kişiler için saat değişikliği mevcut sorunları geçici olarak artırabiliyor.
Depresyon veya kaygı bozukluğu gibi ruhsal rahatsızlıkları bulunan kişiler de biyolojik ritimdeki değişikliklere karşı daha hassas olabiliyor.
Kalp-damar hastalıkları bulunan kişilerde de günlük ritmin değişmesi vücut üzerinde geçici bir yük oluşturabiliyor. Bununla birlikte kış saatine geçişin etkilerinin, ilkbaharda yaz saatine geçişe kıyasla genellikle daha hafif olduğu belirtiliyor.
Bir saat bile neden vücudu etkiliyor?
Bunun temel nedeni vücudun biyolojik saati.
Yaklaşık 24 saatlik doğal bir ritme sahip olan biyolojik saat; uyku ve uyanıklık düzeninden hormonlara ve metabolizmaya kadar birçok süreci etkiliyor.
Saatler bir gecede değiştirilebilse de vücudun biyolojik saati aynı hızda uyum sağlayamıyor. Yeni düzene alışmak birkaç gün sürebiliyor.
Bu süreçte uyku problemlerinin yanı sıra iştah saatlerinde değişiklik, konsantrasyon güçlüğü, yorgunluk ve sinirlilik görülebiliyor. Vücut yeni ışık ve uyku düzenine alıştığında bu şikâyetler genellikle ortadan kalkıyor.
“Mini jetlag” etkisi azaltılabilir
Saat değişikliğinin oluşturabileceği “mini jetlag” etkisini azaltmak için uyku düzenini birkaç gün önceden hazırlamak mümkün.
Saatlerin geri alınmasından 3 ila 5 gün önce her akşam 10-15 dakika daha geç yatmak, vücudun yeni düzene daha yumuşak geçmesine yardımcı olabiliyor.
Gün içerisinde yeterince gün ışığı almak ve hareket etmek de biyolojik saatin ayarlanmasına katkı sağlıyor. Uyku öncesinde telefon, tablet ve bilgisayar ekranlarına maruz kalmayı azaltmak da öneriler arasında bulunuyor.
