Dünya nüfusunun geleceğine ilişkin 66 yıl önce yapılan bir hesaplama, belirlediği tarihin yaklaşmasıyla yeniden gündeme geldi.
ABD'deki Illinois Üniversitesinde görev yapan fizikçi Heinz von Foerster ve araştırma ekibi, 4 Kasım 1960 tarihinde prestijli bilim dergisi Science'ta dikkat çekici bir makale yayımladı.
“Kıyamet Günü: 13 Kasım 2026 Cuma” başlığını taşıyan araştırmada, dünya nüfusunun geçmişteki büyüme hızını aynı şekilde sürdürmesi durumunda matematiksel olarak sonsuza yaklaşacağı hesaplandı.
İnsanlık Açlıktan Değil, Kalabalıktan Ölecekti!
Araştırmacılar, son iki bin yıldaki nüfus artışının kesintisiz devam etmesi hâlinde insanlığın 13 Kasım 2026 tarihinde teorik bir nüfus sınırına ulaşacağını öne sürdü.
Makalede, gelecek nesillerin açlıktan değil, aşırı nüfus yoğunluğu nedeniyle adeta ezilerek hayatlarını kaybedeceği yönünde çarpıcı bir ifade kullanıldı.
Ancak bu hesaplama, dünyanın gerçekten o tarihte yok olacağına ilişkin kesin bir bilimsel kehanet değildi. Geçmiş nüfus artış eğilimlerinin değişmeden devam etmesi varsayımına dayanan matematiksel bir modeldi.
66 Yıl Sonra Tam Tersi Yaşanıyor
Bugün gelinen noktada, araştırmanın temel varsayımının gerçekleşmediği görülüyor.
Dünya nüfusu artmaya devam etse de artış hızı geçmiş dönemlere kıyasla yavaşladı. Özellikle gelişmiş ülkelerde doğum oranları önemli ölçüde geriledi.
Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütünün (OECD) 2024 yılında yayımladığı rapora göre, OECD ülkelerinde kadın başına düşen ortalama çocuk sayısı 1960 yılında 3,3 iken 2022 yılında 1,5'e geriledi.
Bu oran, birçok ülkede nüfusun uzun vadede kendisini yenileyebilmesi için gerekli seviyenin altında bulunuyor.
Artık Sorun Aşırı Nüfus Değil, Yaşlanan Toplum
OECD'ye göre düşen doğum oranlarının arkasında çeşitli ekonomik ve toplumsal nedenler bulunuyor.
Artan yaşam maliyetleri, yüksek konut fiyatları ve iş hayatıyla aile yaşamını bir arada yürütmenin zorlaşması, gençlerin çocuk sahibi olma kararlarını etkiliyor.
Doğum oranlarındaki gerileme, birçok ülkede nüfusun yaşlanmasını hızlandırırken emeklilik ve sosyal güvenlik sistemleri üzerinde de baskı oluşturuyor.
Böylece 1960 yılında aşırı nüfus artışından endişe eden bilim dünyasının karşısına, günümüzde nüfusun yaşlanması ve çalışan sayısının azalması gibi farklı sorunlar çıkıyor.
Peki, 13 Kasım 2026'da Ne Olacak?
Bilimsel veriler, 13 Kasım 2026 tarihinde dünyanın sonunun geleceğine ilişkin herhangi bir kanıt sunmuyor.
Heinz von Foerster ve ekibinin 1960 yılında geliştirdiği model, nüfus artışının sonsuza kadar aynı hızla devam edemeyeceğini gösteren teorik bir çalışmaydı.
Dolayısıyla 13 Kasım 2026, insanlığın sonunu getirecek bir tarih değil; 66 yıl önce ortaya atılan çarpıcı bir matematiksel öngörünün neden gerçekleşmediğini gösteren sembolik bir gün olacak.
