Vorarlberg’de İsviçre ve Liechtenstein sınırındaki ticari yük taşımacılığında yeni bir dönem başlıyor. Gümrük işlemlerinin dijitalleştirilmesiyle TIR şoförlerinin birçok işlem için araçtan inmesine veya önce Wolfurt’taki gümrük merkezine gitmesine gerek kalmayacak.
Yeni sistemde işlemler büyük ölçüde sınır kapısına ulaşılmadan tamamlanacak. Araç sınıra geldiğinde kameralar plakayı okuyacak ve daha önce sisteme girilmiş gümrük bilgileriyle karşılaştıracak.
Her şey uygunsa sürücü yoluna devam edecek. Kontrol gereken araçlar ise ayrı kontrol alanına yönlendirilecek.
Hedef işlemlerin yüzde 95’ini otomatik yapmak
Maliye Bakanlığı'nın hedefi, gelecekte sınır geçişlerinin yaklaşık yüzde 95’inin gümrük personelinin doğrudan müdahalesine ihtiyaç duyulmadan gerçekleştirilmesi.
Bu sistem hem gümrük personelinin iş yükünü azaltacak hem de sürücüler açısından işlemleri hızlandıracak. En önemli beklentilerden biri ise sınır bölgelerindeki TIR trafiğinin daha akıcı hale gelmesi.
Tisis’te dijital dönüşüm 24 Haziran’da tamamlandı. Höchst, Mäder ve Lustenau 3 Ağustos’ta, Meiningen ise 17 Ağustos’ta sisteme dahil edildi. Hohenems’teki dijitalleşmenin 8 Eylül’de tamamlanması planlanıyor.
Günde yaklaşık 6 bin araç sınır kapılarından geçiyor
Maliye Bakanlığı verilerine göre Tisis, Meiningen, Mäder, Hohenems, Lustenau ve Höchst gümrük noktalarından her gün her yönde yaklaşık 3 bin ticari araç geçiyor.
Bu da iki yön birlikte değerlendirildiğinde günde yaklaşık 6 bin araç anlamına geliyor.
Bunlara Wolfurt gümrük noktasından geçen günlük yaklaşık 650 TIR daha ekleniyor.
Wolfurt’a gitme zorunluluğu büyük ölçüde ortadan kalkıyor
Yeni sistemin en dikkat çekici sonuçlarından biri Wolfurt'ta görülecek.
Eski uygulamada birçok TIR şoförü gerekli “Laufzettel” belgesini almak için önce Wolfurt’a gitmek zorundaydı. Burada sürücüye hangi sınır kapısından çıkış yapacağı bildiriliyordu.
“Smart Border Austria” ile bu sistem sona eriyor. Çıkış işlemleri artık örneğin gerekli yetkiye sahip bir nakliye şirketinde önceden gerçekleştirilebilecek.
İşlem tamamlandıktan sonra sürücü uygun sınır kapısına doğrudan gidebilecek.
Mevcut “Laufzettel” uygulamasının 15 Eylül 2026 itibarıyla tamamen sona erdirilmesi planlanıyor. Bu tarihten sonra sınır ötesi ticari yük taşımacılığında Smart Border Austria süreçlerine katılım zorunlu olacak.
Ekimden itibaren Wolfurt çevresindeki trafik rahatlayabilir
Maliye Bakanlığı yetkilisi Robert Koch'a göre Wolfurt gümrüğü, İsviçre yönündeki ihracat işlemlerinde bugüne kadar sahip olduğu merkezi konumunu büyük ölçüde kaybedecek.
Bunun özellikle Dornbirn Nord otoyol çıkışı ve Wolfurt çevresindeki TIR yoğunluğunu azaltması bekleniyor.
Bakanlık, ekim ayından itibaren bölgede gümrük kaynaklı trafik sıkışıklığının kalıcı biçimde azalacağını öngörüyor.
Sürücü araçtan inmeden geçebilecek
Eylül sonuna kadar sistemin ticari yük taşımacılığına açık bütün ilgili sınır noktalarında işler hale gelmesi hedefleniyor.
TIR sınıra geldiğinde kamera plakayı otomatik olarak okuyacak. Sistem, plakayı önceden elektronik ortamda gönderilen gümrük bildirimiyle eşleştirecek.
Sürücüye ekrandan geçiş yapabileceği veya kontrol noktasına gitmesi gerektiği bildirilecek. Böylece normal koşullarda şoförün araçtan inmesine gerek kalmayacak.
Tisis'teki kameralar halihazırda çalışıyor. Höchst'te sistem 25 Ağustos'ta devreye alındı. Mäder'de 1 Eylül, Lustenau'da 14 Eylül, Meiningen ve Hohenems'te ise 22 Eylül itibarıyla otomatik plaka kontrolüne geçilmesi planlanıyor.
A14 ve S16'da da kameralar olacak
Dijital sistem yalnızca sınır kapılarıyla sınırlı kalmayacak.
A14 ve S16 üzerinde kurulacak kameralar, örneğin Almanya veya Avusturya'nın diğer bölgelerinden Vorarlberg'e gelen ticari araçların plakalarını okuyabilecek. Böylece taşınan yük için gerekli bildirimin daha önce yapılıp yapılmadığı sistem üzerinden kontrol edilebilecek.
Projenin maliyeti yaklaşık 20 milyon Euro
Maliye Bakanlığı 2022 ile 2025 yılları arasında projeye yaklaşık 15 milyon Euro yatırım yaptı. 2026 yılında buna 4,2 milyon Euro daha eklenmesi planlanıyor.
Federal hükümet yazılım, kameralar ve dijital ekranlar gibi teknik altyapıyı finanse ederken, Vorarlberg Eyaleti de yol ve altyapı çalışmalarına yaklaşık 700 bin Euro katkı sağlıyor.
Dijitalleşme tamamlandığında hedef oldukça net: Daha az bürokrasi, daha kısa bekleme süreleri ve sınır bölgelerinde daha akıcı TIR trafiği.
