Artan hayat pahalılığıyla birlikte gıda fiyatları zaten tüketiciyi zorlarken, süpermarketlerde ortaya çıkan yeni bir uygulama tepkilere yol açtı. Yapılan denetimler, bazı ürünlerin kasada rafta belirtilenden daha pahalıya satıldığını ortaya koydu. Yetkililer, bu durumu açıkça tüketicinin yanıltılması olarak değerlendiriyor.
Fiyatlar Yıllar İçinde Katlandı
Fiyat denetim birimlerinin uzun vadeli incelemelerine göre, temel gıda ürünlerinde son altı yılda ciddi artışlar yaşandı. Özellikle tatlı ve hamur işi yapımında kullanılan ürünlerde fiyat artışı dikkat çekiyor.
Örneğin tereyağı, 2019 yılında 250 gramlık ambalajda yaklaşık 1,50 avroya satılırken, bugün aynı ürün bazı marketlerde 3 avroya kadar çıkmış durumda. Uzmanlar bu durumu “tatlı ürün enflasyonu” olarak nitelendiriyor.
Denetimlerde Çok Sayıda Usulsüzlük
Eylül ve ekim aylarında yapılan yoğun denetimlerde, incelenen 144 marketten 52’sinde fiyatlandırma sorunları tespit edildi. Bu da her üç işletmeden birinde usulsüzlük bulunduğu anlamına geliyor. Denetimlerde en sık sorun yaşananların ise büyük market zincirleri olduğu belirtildi.
En yaygın ihlaller arasında şunlar yer aldı:
- Kasada, rafta yazılandan daha yüksek fiyat alınması
- İndirimli ürünlerde yanlış fiyat uygulanması
- Miktar ve birim fiyat hataları
Daha Az Ürün, Aynı Fiyat
Denetimlerde ayrıca “paket küçültme” olarak bilinen uygulamalara da rastlandı. Bazı ürünlerde ambalaj boyutu küçülmesine rağmen fiyatın değişmediği, hatta kasada tüketici aleyhine hesaplama yapıldığı belirlendi.
Bir çikolata ürününde rafta 100 gram üzerinden belirtilen birim fiyatın, kasada daha düşük gramajlı ürün için aynen uygulandığı tespit edildi. Benzer şekilde, belirli gramaj üzerinden duyurulan kampanyalarda, kasada daha küçük ambalajların aynı fiyattan geçirildiği görüldü.
Yetkililerden Sert Tepki
Konuyla ilgili açıklama yapan yetkililer, rafta görülen fiyat ile kasada ödenen fiyatın farklı olmasının tüketiciyi aldatmak anlamına geldiğini vurguladı. Denetimlerin habersiz yapıldığı, ancak market yönetimleriyle şeffaf biçimde yürütüldüğü ifade edildi.
Dört Yılda On Binlerce Denetim
Yetkililerin verdiği bilgilere göre, 2021 ile 2025 yılları arasında eczanelerden akaryakıt istasyonlarına kadar birçok sektörde 9 bin 650 işletme denetlendi. Bu kontrollerde 976 usulsüzlük tespit edildi. Genel hata oranı ise yüzde 10’un üzerinde çıktı.
Yetkililer, tüketicilere alışveriş fişlerini kontrol etmeleri ve fiyat uyuşmazlıklarını ilgili mercilere bildirmeleri çağrısında bulundu.
