Sivrisineklerin insanları rastgele hedef almadığı ortaya çıktı. ABD’de yapılan yeni bir araştırma, bu canlıların belirli çevresel uyarıların birleşimine göre hareket ettiğini ve buna göre saldırdığını gösterdi.
Georgia Teknoloji Enstitüsü ve Massachusetts Teknoloji Enstitüsü (MIT) tarafından yürütülen çalışmada, sivrisineklerin sürü halinde hareket etmediği, aksine her birinin aynı uyarıcılara bağımsız şekilde tepki verdiği belirlendi. Bu nedenle birçok sivrisineğin aynı anda aynı kişiye yönelmesi, planlı bir saldırı gibi görünse de aslında aynı koşulların etkisiyle gerçekleşiyor.
İki kritik faktör belirleyici
Araştırmaya göre sivrisineklerin saldırı kararı iki temel etkene bağlı: Görsel uyarılar ve solunumdan çıkan karbondioksit. Sadece koyu renkli nesnelere yönelen sivrisinekler genellikle kısa sürede uzaklaşırken, yalnızca karbondioksit algıladıklarında ise temkinli davranıyorlar.
Ancak bu iki unsur bir araya geldiğinde durum değişiyor. Koyu renk kontrastı ve nefesle yayılan karbondioksitin birlikte bulunması, sivrisinekler için “karşı konulamaz” bir etki yaratıyor. Bu durumda böcekler hedefin etrafında toplanıyor ve ısırma davranışı gösteriyor.
Neden baş ve omuzlar hedef oluyor?
Araştırma, sivrisineklerin neden en çok baş ve omuz bölgesini hedef aldığını da açıklıyor. Deneylerde, bu bölgelerin sivrisinekler tarafından en yoğun şekilde çevrelendiği tespit edildi. Bunun nedeni, karbondioksitin ağız ve burundan çıkması ve aynı zamanda bu bölgelerin görsel olarak daha belirgin olması.
Yeni mücadele yöntemleri gündemde
Elde edilen bulgular, sivrisineklerle mücadelede yeni yöntemlerin geliştirilmesine de ışık tutuyor. Uzmanlara göre mevcut tuzaklar genellikle sabit ışık veya sürekli karbondioksit yayılımına dayanıyor. Ancak bu araştırma, aralıklı ve değişken uyarıların daha etkili olabileceğini ortaya koyuyor.
Sivrisinekler ciddi bir tehdit
Sivrisinekler yalnızca rahatsız edici değil, aynı zamanda ölümcül hastalıkların da taşıyıcısı. Dünya genelinde sıtma, dengue ve Zika gibi hastalıklar nedeniyle her yıl yüz binlerce insan hayatını kaybediyor. Bu nedenle bilim insanları, sivrisinek davranışlarını daha iyi anlamanın büyük önem taşıdığını vurguluyor.
