Avusturya Sayıştayı, yaşlı çalışanların çalışma saatlerini azaltmalarına olanak tanıyan yaşlılık kısmi çalışma düzenini kapsamlı biçimde eleştirdi. Cuma günü yayımlanan raporda, bu uygulamanın yüksek maliyetli olduğu ve yaşlı çalışanların iş yaşamında daha uzun süre kalmalarına katkı sağlamadığı belirtildi. Sayıştay, düzenlemenin iş gücü gereksinimleri ve kaynakların verimli kullanımı temel alınarak yeniden yapılandırılmasını önerdi.
Denetim, 2021 ile 2024 yılları arasındaki dönemi kapsadı. Ulusal Meclis, Temmuz ayında yaşlılık kısmi çalışma süresini en fazla beş yıldan üç yıla indirerek sınırlayan yeni bir kısmi emeklilik yasası kabul etmişti. Bu değişiklik aynı zamanda emeklilik sistemini güçlendirmeyi amaçlayan bir sürdürülebilirlik mekanizması içeriyor. Sayıştay’a göre yapılan düzenleme, önerileri yalnızca “kısmen” karşılıyor.
Erken emeklilik eğilimi güçlendi
Yaşlılık kısmi çalışma giderleri işsizlik sigortası fonundan karşılanıyor. İş Kurumu (AMS) 2024 yılında bu kapsamda yaklaşık 600 milyon avro ödeme yaptı. Çalışanların büyük kısmı uygulamadan mümkün olan en erken yaşta yararlandı: Kadınlar ortalama 57,5 yaşında, erkekler ise 60 yaşında yaşlılık kısmi çalışmaya geçiş yaptı. Çoğu çalışan, bu süreci emeklilik için mümkün olan en erken yaşla tamamladı.
Sektörlere göre yapılan inceleme, yaşlılık kısmi çalışmanın özellikle “kamu yönetimi”, “sağlık ve sosyal hizmetler” ile “mali ve sigorta hizmetleri” alanlarında, o sektörlerdeki yaşlı çalışan oranına kıyasla çok daha yoğun kullanıldığını ortaya koydu.
İş yaşamında kalma süresine katkı yok
Sayıştay, yaşlılık kısmi çalışmanın yaşlı çalışanları iş yaşamında daha uzun süre tutma hedefine hizmet ettiğine dair hiçbir bulgu tespit etmedi. Aksine, çalışma süresinin azalmasının yaşlı çalışanların bilgi ve deneyim birikiminin tam olarak değerlendirilememesine yol açtığı vurgulandı.
Ayrıca düzenlemenin mali yükü de dikkat çekici. Bir çalışan için yaşlılık kısmi çalışma boyunca ortalama yaklaşık 43.300 avro ödeme yapıldığı, bazı durumlarda bu tutarın 80.000 avronun üzerine çıktığı belirtildi.
