Avusturya’da hükümetin planladığı plastik vergisi, atık yönetimi sektörünün sert tepkisiyle karşılaştı. Avusturya Atık Yönetimi İşletmeleri Birliği (VOEB), söz konusu düzenlemenin geri dönüşümü teşvik edecek şekilde tasarlanmadığı takdirde amacına ulaşamayacağı uyarısında bulundu.
Sektör temsilcilerine göre plastik vergisinin yalnızca gelir elde etmeye yönelik olması yeterli değil. Aksine, bu tür bir uygulamanın geri dönüşüm sistemini güçlendirecek somut teşvikler içermesi gerektiği vurgulanıyor.
Hükümetin planı eleştiriliyor
Hükümet, plastik vergisinden elde edilecek gelirle temmuz ayından itibaren temel gıda ürünlerinde uygulanacak katma değer vergisi indiriminin finansmanını sağlamayı hedefliyor. Ancak VOEB’e göre bu yaklaşım yetersiz ve sorunun özüne inmiyor.
Her yıl 300 bin ton plastik atık
Verilere göre Avusturya’da her yıl yaklaşık 300 bin ton plastik ambalaj atığı oluşuyor. Bunun yaklaşık 200 bin tonluk kısmı ise geri dönüştürülmeden sistem dışında kalıyor.
Avrupa Birliği düzeyinde 2021 yılından bu yana geri dönüştürülmeyen plastikler için kilogram başına 80 sentlik bir ödeme uygulanıyor. Ayrıca 2030 yılına kadar plastik ambalajlarda geri dönüşüm oranının yüzde 50’den yüzde 55’e çıkarılması hedefleniyor.
“Gerçek teşvik şart”
VOEB yetkilileri, plastik vergisinin etkili olabilmesi için geri dönüşüm süreçlerini doğrudan desteklemesi gerektiğini belirtiyor. Buna göre atıkların daha iyi toplanması ve ayrıştırılması, geri dönüştürülmüş malzemelerin kullanımının artırılması ve döngüsel ekonomi yatırımlarının teşvik edilmesi gerekiyor.
Birlik yetkilileri ayrıca, geri dönüşüm yapan işletmelerin desteklenmesi ve geri dönüştürülmüş ham madde kullanan firmaların ödüllendirilmesi gerektiğini ifade ediyor.
Avrupa’dan örnekler
Sektör temsilcileri, İspanya ve Birleşik Krallık’taki uygulamaları örnek gösteriyor. İspanya’da geri dönüştürülmeyen plastikler vergilendirilirken, geri dönüştürülmüş malzemeler vergiden muaf tutuluyor. Birleşik Krallık’ta ise geri dönüştürülmüş içerik oranı düşük olan ambalajlara vergi uygulanıyor.
Uzmanlara göre bu tür modeller, geri dönüşüm pazarını güçlendirirken aynı zamanda yatırımları da artırıyor.
