Kilo verme ilaçları dünya genelinde büyük bir popülerlik kazanmış durumda. Ozempic, Wegovy ve Mounjaro gibi “Abnehmspritze” olarak bilinen iğneler, birçok kişiye umut verse de tıbbi çevreler giderek artan yan etki vakalarına dikkat çekiyor.
Tıbbi devrim mi, riskli bir trend mi?
LKH Feldkirch İç Hastalıkları Bölümü Başkanı Doç. Dr. Alexander Vonbank, bu ilaçların etkili olduğunu ancak yanlış beklentiler oluşturduğunu söylüyor:
“Bu ilaçlar bir yaşam tarzı çözümü değil, tıbbi tedavilerdir. Etkili olabilirler, ama riskleri de beraberinde getirir.”
Vonbank, her gün çok sayıda kişinin bu ilaçlar hakkında bilgi almak için kendilerine başvurduğunu belirtiyor.
En sık görülen yan etkiler
1. Mide ve bağırsak sorunları
Tedavinin başlangıcında çoğu hastada bulantı, şişkinlik, doluluk hissi ve kabızlık görülüyor.
Bu durumun nedeni, ilaçların mide boşalmasını yavaşlatması. Böylece kişi daha uzun süre tok hissediyor, ancak sindirim sistemi yavaşlıyor.
Nadir vakalarda “mide felci (Gastroparese)” denilen ciddi rahatsızlıklar da ortaya çıkabiliyor. Ancak Vonbank, bu durumun çok nadir görüldüğünü ve doğru doz ayarlamasıyla önlenebileceğini belirtiyor.
ABD’de şu anda Ozempic üreticisi Novo Nordisk hakkında 1800’den fazla dava açılmış durumda.
2. Göz rahatsızlıkları
Avrupa İlaç Ajansı (EMA) uyardı: Semaglutid içeren ilaçlar nadir de olsa göz siniri tıkanıklığı (NAION) gibi ciddi sorunlara yol açabiliyor.
Bu durum özellikle diyabet hastalarında ve önceden göz hasarı bulunan kişilerde ortaya çıkıyor.
Vonbank, “Sadece kilo vermek için kullanan sağlıklı kişilerde bu risk çok düşük” diyor.
3. Ruh hali değişimleri
Bazı kullanıcılar sinirlilik, duygusal dalgalanmalar ya da depresif hisler yaşadıklarını bildiriyor.
Ancak şu ana kadar bu ilaçlar ile psikolojik etkiler arasında kesin bir nedensellik bağı kanıtlanmadı.
Vonbank, “Bu tür şikâyetler bireysel düzeyde görülüyor, yaygın değil,” diye ekliyor.
Psikiyatrist Reinhard Haller ise toplumsal açıdan başka bir tehlikeye dikkat çekiyor:
“Zayıflama takıntısı giderek büyüyor. Bu ilaçlar, kilo baskısını ve estetik kaygıları daha da derinleştirebilir.”
4. Dozaj hatası ve internet satışları
Vonbank, “Bu ilaçlar kesinlikle doktor kontrolünde kullanılmalı,” diyerek uyarıyor.
İnternetten yasa dışı satışların arttığına dikkat çeken uzman, Avusturya’da bu ilaçların reçeteyle satıldığını hatırlatıyor.
Salzburg’da, insülinin Wegovy olarak satıldığı bir olayda hastalar ciddi sağlık sorunları yaşamıştı.
5. Bilinmeyen uzun vadeli etkiler
Uzmanlara göre, GLP-1 sınıfı ilaçların uzun süreli kullanımı hâlâ tam olarak araştırılmadı.
Pankreas, safra kesesi, bağırsak ve sinir sistemi üzerindeki uzun vadeli etkiler hâlâ belirsiz. Ayrıca hedef kiloya ulaşıldıktan sonra tedavinin nasıl sonlandırılacağı konusunda da ortak bir görüş bulunmuyor.
En yaygın ve olası yan etkiler
Sık görülenler:
- Bulantı, şişkinlik, doluluk hissi
- Kabızlık veya dışkı düzensizliği
- Mide rahatsızlığı ve iştahsızlık
Nadir veya olası riskler:
- Mide felci (Gastroparese)
- Göz siniri tıkanıklığı (NAION)
- Sinirlilik, ruh hali değişimi
- Hafif depresif eğilimler
- Uzun vadeli organ etkileri (henüz bilinmiyor)
Uyarı:
Bu haber yalnızca bilgilendirme amacı taşır. Tıbbi tanı veya tedavi yerine geçmez. İlaçların kullanımı mutlaka doktor kontrolünde olmalıdır.
