AVUSTURYA – Ocak ayının ortasında yürürlüğe giren Cihaz Kurtarma Primi, eski Onarım Bonusu’nun yerini aldı. Elektrikli ev aletlerinin onarım ve bakımını teşvik eden yeni destek sistemi, başvuru yönteminin yalnızca çevrim içi olması nedeniyle eleştirilerin odağında. Avusturya Emekliler Birliği (PVÖ), uygulamanın özellikle yaşlıları sistem dışına ittiğini belirterek sert tepki gösterdi.
“İnterneti olmayanlar için aşılmaz engel”
Yeni prim kapsamında başvurular sadece internet üzerinden yapılabiliyor. Bu durum, internet erişimi olmayan ya da dijital araçları kullanmakta zorlanan birçok yaşlı için fiilî bir engel anlamına geliyor.
PVÖ Başkanı Birgit Gerstorfer, yalnızca çevrim içi başvurunun kabul edilemez olduğunu belirterek şu çağrıyı yaptı:
“Mutlaka kâğıt form ve telefonla başvuru imkânı da olmalı. İnsanlar bu desteği kendi başlarına ve bağımsız şekilde talep edebilmelidir.”
Her gün şikâyet geliyor
Birliğe göre, uygulamanın başlamasından bu yana hem eyalet bürolarına hem de merkeze her gün emeklilerden şikâyetler ulaşıyor. İnterneti olmayan, teknik bilgisi yetersiz olan, yalnız yaşayan ya da kişisel verilerini bir tamir işletmesiyle paylaşmak istemeyen birçok kişi başvuru yapamıyor.
Sorumluluk KPC’de, çözüm yok
PVÖ’nün Çevre Bakanlığı ile yaptığı görüşmelerde, bakanlık bütçeyi sağladığını, uygulamanın ise Kommunalkredit Public Consulting GmbH (KPC) tarafından yürütüldüğünü bildirdi. Ancak KPC’nin yanıtı net oldu:
“Başvurular yalnızca çevrim içi yapılabilir. Telefonla ya da posta yoluyla başvuru mümkün değildir.”
Bu durum, internet kullanmayan kişiler için iki seçenek bırakıyor: ya destekten vazgeçmek ya da başkalarından yardım istemek. Gerstorfer’e göre bu, eşit muamele ilkesine açıkça aykırı.
400 binden fazla kişi etkileniyor
PVÖ’nün paylaştığı verilere göre, 75–84 yaş grubunda internet kullananların oranı yaklaşık yüzde 50, 85 yaş üstünde ise bu oran yalnızca üçte bir. Bu da 400 binden fazla kişinin sistematik olarak dışlandığı anlamına geliyor.
“Özellikle yaşlılar ve maddi durumu zayıf olanlar her kuruşa muhtaç. Bu insanlar yardım istemek zorunda bırakılmamalı,” diyen Gerstorfer, uygulamanın acilen gözden geçirilmesi gerektiğini vurguladı.
Çözüm önerisi: Belediyelerde kâğıt başvuru
Emekliler Birliği, belediyelerin vatandaş hizmet noktalarında ve sisteme kayıtlı tamir işletmelerinde kâğıt başvuru formlarının ve yerel işletme listelerinin bulundurulmasını öneriyor. Ayrıca telefonla bilgilendirme ve başvuru desteği talep ediliyor.
Dijitalleşme evet, dışlama hayır
PVÖ, dijitalleşmeye karşı olmadıklarının altını çiziyor:
“Teknolojik gelişmeleri destekliyoruz. Ancak henüz çevrim içi olmayan insanların dışlanmasına izin verilemez. Siyasi sorumlular hızla alternatif yollar oluşturmalı.”
Primi̇n işleyişi̇ (şu an sadece çevrim içi)
Cihaz Kurtarma Primi kapsamında evlerde kullanılan elektrikli cihazların onarım ve bakımı için 130 avroya kadar, fiyat teklifi için ise 30 avroya kadar destek veriliyor. Başvuru internet üzerinden yapılıyor, oluşturulan bon e-posta ile gönderiliyor ve üç hafta içinde kayıtlı bir işletmede kullanılması gerekiyor. Ödeme, işlemler tamamlandıktan sonra doğrudan banka hesabına aktarılıyor.
