Özel iflas sürecine giren kişiler, mevcut düzenlemeye göre borçlarından üç yıl içinde kurtulabiliyor. Ancak bu uygulamanın geleceği belirsizliğini koruyor. Mevcut düzenleme yaz aylarında sona eriyor. Kredileri koruma kuruluşları daha katı bir sistem talep ederken, borç danışmanlığı kurumları ve Adalet Bakanlığı üç yıllık sürenin korunmasından yana tavır alıyor. Konuya ilişkin siyasi görüşmeler sürüyor.
Hâlihazırda Avusturya’da ister özel kişi ister girişimci olsun, iflas eden herkes borçtan kurtulmak için üç yıllık bir sürece tabi tutuluyor. Ancak bu düzenleme kalıcı değil.
Düzenlemenin arka planı
Üç yıllık borçtan kurtulma süresi, 2021 yılında yapılan bir reformla hayata geçirilmişti. Bu adım, salgının ekonomik etkilerini hafifletmek amacıyla Avrupa Birliği düzenlemeleri doğrultusunda atılmıştı. Amaç, özellikle girişimcilerin daha hızlı yeniden ekonomik hayata katılabilmesini sağlamaktı.
Avusturya’da bu kolaylık özel kişilere de tanındı. Ancak yaz aylarına kadar yeni bir karar alınmazsa, özel kişiler için borçtan kurtulma süresi yeniden beş yıla çıkacak. Girişimciler için ise üç yıl uygulamasının devam etmesi bekleniyor.
Borç danışmanlığı üç yılın korunmasını istiyor
ifs Sosyal Hizmetler Enstitüsü bünyesindeki borç danışmanlığının yöneticisi Simone Strehle-Hechenberger, mevcut uygulamanın uzatılması gerektiğini savunuyor. Ona göre üç yıllık süre, borçlu kişilerin daha hızlı toparlanmasını sağlıyor ve hem bireyler hem de ekonomi için olumlu sonuçlar doğuruyor.
Strehle-Hechenberger, sürenin uzatılmasının mahkemeler ve danışmanlık merkezleri üzerinde ciddi bir yük oluşturacağı uyarısında bulunuyor. Ayrıca özel kişiler ile girişimciler arasında farklı süreler uygulanmasının anayasal eşitlik ilkesine aykırı olabileceğini dile getiriyor. Bu durumun özellikle kadınları daha olumsuz etkileyeceği ifade ediliyor.
Adalet Bakanlığı da kısa süreden yana
Avusturya Adalet Bakanlığı, üç yıllık sürenin hem özel kişiler hem de girişimciler için korunmasından yana. Bakanlık, daha kısa sürenin yargı süreçlerini hızlandırdığını, bürokrasiyi azalttığını ve borçluların daha erken yeni bir başlangıç yapmasına imkân tanıdığını savunuyor.
Bakanlığa göre farklı sürelerin uygulanması, iflas dosyalarının karmaşıklaşmasına ve mahkemeler için ek iş yüküne yol açabilir. Ayrıca borçların ticari mi yoksa özel nitelikte mi olduğunun ayrı ayrı değerlendirilmesi gerekeceği için sistem daha da zorlaşabilir.
Kredileri koruma kuruluşundan itiraz
Buna karşılık Kreditschutzverband 1870, özel iflaslarda borçtan kurtulma süresinin yeniden beş yıla çıkarılmasını talep ediyor. Kurumun Vorarlberg sorumlusu Nathaniel Heinritz, bu sayede alacaklıların daha fazla alacağını tahsil edebileceğini savunuyor.
Heinritz’e göre girişimciler ile özel kişilerin durumları eşit değil. Girişimciler bilinçli olarak ticari risk aldıkları için farklı değerlendirilmeleri gerektiğini ifade eden Heinritz, özel kişilerin çoğu zaman tüketim kredileri nedeniyle borçlandığını vurguluyor.
İstisna önerisi masada
Kredileri koruma kuruluşu, ağır hastalık veya beklenmedik yaşam olayları nedeniyle borca giren kişiler için istisna uygulanabileceğini de kabul ediyor. Ancak bilinçli şekilde tüketim kredileriyle borçlanan kişiler için üç yıllık sürenin uygun olmadığını savunuyor.
Borçtan kurtulma süresinin geleceği, önümüzdeki haftalarda federal düzeyde yapılacak siyasi görüşmeler sonucunda netleşecek.
