Avusturya’da 14 yaşından küçük çocuklara yönelik planlanan sosyal medya yasağının hayata geçirilmesi sanıldığı kadar kolay olmayabilir. Hukuk uzmanları, düzenlemenin temel haklar, kişisel verilerin korunması ve Avrupa Birliği hukuku açısından ciddi engellerle karşılaşabileceğine dikkat çekiyor.
Fransa’da 15 yaşından küçüklere yönelik planlanan sosyal medya yasağı, Anayasa Konseyi tarafından durduruldu. Mahkeme, düzenlemeyi ifade ve iletişim özgürlüğüne ölçüsüz bir müdahale olarak değerlendirdi.
Benzer bir tartışmanın Avusturya’da da yaşanabileceği belirtiliyor.
Hukukçu Alexander Nessler’e göre çocukları koruma amacıyla getirilecek bir sosyal medya yasağı, temel hakların sınırlandırılması bakımından oldukça hassas bir konu.
Yasanın sınırları açıkça belirlenmeli
Nessler, olası bir yasağın hangi sosyal medya hizmetlerini kapsadığının açık ve kesin biçimde belirlenmesi gerektiğini ifade ediyor.
Ayrıca çocukları çevrim içi ortamda korumak için daha hafif ve temel hakları daha az sınırlayan başka bir yöntemin bulunmadığının da ortaya konulması gerektiğine dikkat çekiyor.
Aksi halde genel kapsamlı bir yasağın ölçüsüz bulunarak Anayasa Mahkemesi önünde sorun yaşaması mümkün.
Yaş denetiminde kişisel veriler tartışması
Düzenlemenin en önemli konularından biri de kullanıcıların yaşının nasıl doğrulanacağı.
Avusturya’da bunun için sayısal kimlik sistemi üzerinden bir yöntem kullanılması düşünülüyor. Planlanan sistemde yaş denetimini yapan bölümün kişinin hangi sosyal medya hizmetine girmek istediğini görmemesi, sosyal medya şirketinin ise yalnızca kullanıcının gerekli yaş sınırını karşılayıp karşılamadığını öğrenmesi amaçlanıyor.
Ancak Nessler, bu yöntemin uygulamada hiçbir iz bırakmadan çalışıp çalışamayacağı konusunda soru işaretleri bulunduğunu belirtiyor.
Sistemin arka planda kullanıcıların hangi çevrim içi hizmetleri kullandığına ilişkin izler bırakması halinde kişisel gizlilik açısından yeni sorunların ortaya çıkabileceği ifade ediliyor.
Herkesten kimlik doğrulaması istenmesi sorun olabilir
Bir başka tartışma ise yaş denetiminin yalnızca çocukları değil, yetişkin kullanıcıları da kimlik veya yaş doğrulamaya zorlayabilecek olması.
Hukuk uzmanına göre geniş kapsamlı bir kimlik doğrulama zorunluluğu, ölçülülük ilkesi açısından Anayasa'ya aykırılık tartışmasına yol açabilir.
Avrupa Birliği kuralları da belirleyici
Avusturya’nın böyle bir düzenlemeyi tek başına hayata geçirip geçiremeyeceği de tartışılıyor.
Ulusal düzenlemenin Avrupa Birliği’nin çevrim içi hizmetlere ilişkin mevcut kurallarıyla uyumlu olması gerekiyor. Avrupa Birliği hukukunun ulusal düzenlemelere göre öncelikli olması nedeniyle hazırlanacak yasanın bu sınırlar içinde kalması gerekecek.
Bu nedenle 14 yaşından küçüklere yönelik sosyal medya yasağının nasıl uygulanacağı ve hukuki denetimden geçip geçemeyeceği henüz kesinlik kazanmış değil.
