Avusturya’da ölüm cezasının kaldırılmasının üzerinden 75 yıl geçti. Ancak, bu karar öncesinde ülkede son infaz çoktan gerçekleşmişti: 24 Mart 1950’de soygun ve cinayet suçundan hüküm giyen Johann Trnka, Viyana’daki Würgegalgen (boğarak idam sehpası) adı verilen özel bir düzende asılarak idam edildi. Bu yöntem, kökleri Habsburg dönemine uzanan tipik bir Avusturya infaz biçimiydi.
“Würgegalgen”: Habsburg’dan Cumhuriyete Uzanan Bir Miras
“Würgegalgen”, Orta Avrupa tarihinde eşine az rastlanır bir yöntemdi. İngiliz tarzı klasik idamda hükümlü, platformdan düşerek boynunun kırılmasıyla ölürken; Avusturya’daki yöntem, hükümlünün iki yardımcı tarafından yukarı çekilip yavaşça boğulması şeklindeydi.
19. yüzyılda bu yöntem “daha insancıl” olarak görülüyordu. Dönemin son celladı Josef Lang, ölümün “acı hissettirmeden gerçekleştiğini” iddia etmişti.
Würgegalgen’in geçmişi, Donaumonarchie (Avusturya-Macaristan İmparatorluğu) dönemine dayanıyor. 1876’dan itibaren resmî infaz yöntemi haline geldi ve hem Ständestaat (1930’lar) hem de İkinci Cumhuriyet döneminde uygulanmaya devam etti.
Yanlış Suçlamayla Ölümle Burun Buruna
Viyana Kriminal Müzesi’nde sergilenen bir Würgegalgen örneği, yıllar sonra tarihe tanıklık eden bir olayı da hatırlatıyor.
Müze müdürü Harald Seyrl’in anlattığına göre, 1949’da yanlışlıkla cinayetle suçlanan Julius Kausel, idam sehpasına gönderilmekle tehdit edilmişti. Yıllar sonra aynı sehpayı müzede gören Kausel’in sözleri tarihe geçti:
“Bu sehpa var ya... neredeyse benim sonum olacaktı.”
Son İdam ve Ölüm Cezasının Kaldırılması
Avusturya’da ölüm cezası 24 Mayıs 1950’de klasik yargı süreçleri için resmen kaldırıldı. Ancak askerî mahkemelerde uygulanabilme olasılığı 29 Şubat 1968’e kadar sürdü.
O tarihte yürürlüğe giren Anayasa’nın 85. maddesi, şu kısa ama tarihî cümleyi içeriyordu:
“Die Todesstrafe ist abgeschafft.”
(“Ölüm cezası kaldırılmıştır.”)
Karanlıktan Modern Hukuka
Tarihçiler, Avusturya’daki infaz geleneğinin uzun süre “devletin düzeni yeniden tesis etme ritüeli” olarak görüldüğünü, bu anlayışın ancak II. Dünya Savaşı sonrasında kırıldığını belirtiyor.
Son infazdan iki ay sonra yürürlüğe giren yasa, sadece Johann Trnka için değil, Avusturya adalet sistemi için de bir dönüm noktasıydı: Devlet, artık öldürmeye son vermişti.
- Als die Todesstrafe abgeschafft worden ist | Parlament Österreich
Copyright © www.havadis.at. Tüm Hakları Saklıdır. Havadis.at yayımladığı haber, fotoğraf ve görüntü ile internet ve wap için oluşturduğu her türlü bilgi, havadis.at yönetiminin izini olmadan hiçbir şekilde kullanılamaz.
