Avusturya’da meslek eğitimi alan gençler, iş hayatına ilk adımlarını atarken deneyimli çalışanlara kıyasla bazı tehlikeleri fark etmekte daha fazla zorlanabiliyor. Avusturya Genel Kaza Sigortası Kurumu (AUVA), çıraklarda iş kazalarının önlenmesi için güvenli çalışma alışkanlıklarının eğitimin ilk gününden itibaren kazandırılması gerektiğine dikkat çekiyor.
Deneyim ve çalışma rutininin henüz yeterince gelişmemiş olması; makinelerin, çalışma araçlarının ve çeşitli maddelerin oluşturduğu tehlikelerin yanlış değerlendirilmesine yol açabiliyor. Bu nedenle gençler ve çıraklar, çalışanların korunmasına ilişkin mevzuatta özel olarak korunması gereken gruplar arasında bulunuyor.
2025'te 4 bin 736 vaka
Avusturya Ekonomi Odası'nın çıraklık istatistiklerine göre 2025 yılında ülkede tüm sektörlerde 102 bin 878 çırak bulunuyordu. Bunların 43 bin 965'i ticaret ve zanaat alanında eğitim görüyordu.
AUVA'nın kaza istatistiklerine göre aynı yıl söz konusu sektörde 4 bin 736 onaylanmış hasar vakası meydana geldi. En önemli kaza nedeni ise bir makine veya el aleti üzerindeki kontrolün kaybedilmesi oldu.
Makineler en önemli tehlikeler arasında
Özellikle meslek eğitiminin başlangıcında genç çalışanlar makinelerdeki sıkışma, ezilme ve kesilme noktalarını her zaman doğru değerlendiremeyebiliyor. Eksik koruyucu donanımlar ve yetersiz iş güvenliği eğitimi de ağır kazalara zemin hazırlayabiliyor.
AUVA, uygun makine ve ekipman seçiminin yanı sıra koruyucu sistemlerin kullanılmasını, çırağın eğitim seviyesine uygun şekilde bilgilendirilmesini ve gerekli gözetimin sağlanmasını öneriyor.
Yüksekten düşme kazaları dikkat çekiyor
İnşaat sektöründe ise sürekli değişen çalışma ortamı ayrı bir risk oluşturuyor. İskeleler ve yüksek alanlarda yapılan çalışmalar özellikle genç ve deneyimsiz çalışanlar açısından ciddi sonuçlara yol açabiliyor.
AUVA verilerine göre 2025 yılında çırakların düşme ve yüksekten düşmesiyle bağlantılı 758 onaylanmış iş kazası kayıtlara geçti. İskelelerin ve düşmeye karşı koruma sistemlerinin işe başlamadan önce kontrol edilmesi gerektiği belirtiliyor.
Sadece fiziksel tehlikeler değil
Çırakların karşı karşıya kaldığı riskler makinelerle sınırlı değil. Tehlikeli kimyasal maddeler cilt, göz ve solunum yollarına zarar verebilirken; ağır yüklerin yanlış kaldırılması kas ve iskelet sistemi üzerinde ciddi yük oluşturabiliyor.
Zaman baskısı, belirsiz görevler ve farklı kişilerden gelen çelişkili talimatlar da dikkat ve konsantrasyonu olumsuz etkileyerek kaza riskini artırabiliyor. AUVA bu nedenle işyerlerinde açık görev dağılımı, sabit sorumlular ve düzenli geri bildirim görüşmeleri yapılmasını tavsiye ediyor.
Güvenli çalışma alışkanlığı ilk günden başlamalı
AUVA'ya göre çırakların yaşadığı birçok iş kazasının önüne geçmek mümkün. Bunun için tehlikelerin erkenden belirlenmesi, uygun teknik ve organizasyonel önlemlerin alınması, koruyucu ekipman kullanılması ve eğitimlerin düzenli şekilde tekrarlanması gerekiyor.
İş güvenliğinin meslek eğitiminin doğal bir parçası haline getirilmesi, gençlerin yalnızca çıraklık döneminde değil, ilerideki meslek hayatlarında da daha güvenli çalışma alışkanlıkları geliştirmesine yardımcı oluyor.
