Avusturya’da kamu hastanelerindeki ameliyat bekleme süreleriyle ilgili yapılan araştırma, sağlık sistemindeki eşitsizlikleri gündeme taşıdı. Oberösterreich İşçi Odası tarafından yaptırılan araştırmaya göre bazı hastalara, özel muayene veya ek ödeme karşılığında daha erken ameliyat olma imkânı sunuluyor. Talep edilen tutarlar 8.600 euroya kadar çıkabiliyor. Vorarlberg’de ise kalça protezi ameliyatı için bekleme süresi 27 haftaya ulaşabiliyor.
Avusturya’da sağlık hizmetlerine erişimde hastaların maddi durumunun ne ölçüde etkili olduğu yeniden tartışılıyor. Oberösterreich İşçi Odası'nın (AK OÖ), Yüksek Araştırmalar Enstitüsüne (IHS) yaptırdığı araştırma, ameliyat sıralarının belirlenmesinde özel ödemelerin ve kişisel bağlantıların rol oynayabildiğine işaret ediyor.
Eylül 2025 ile Ocak 2026 arasında gerçekleştirilen araştırmaya, son üç yıl içerisinde kamu hastanelerinde veya dini kuruluşlara bağlı hastanelerde ameliyat olmuş 810 kişi katıldı.
Hastalara 8.600 Euroya Kadar Ek Ödeme Teklifi
Araştırmanın sonuçlarına göre hastaların yüzde 13,1'ine özel bir doktor muayenesine giderek ameliyat bekleme süresini kısaltabilecekleri söylendi.
Bu teklifi alanların da bulunduğu tüm katılımcıların yüzde 6,1'i söz konusu imkândan yararlanırken, yüzde 4,8'i maliyet veya ilkesel gerekçelerle teklifi reddetti.
Katılımcıların yüzde 9,1'ine ise doğrudan ek ödeme yaparak daha erken ameliyat olma seçeneği sunuldu. Yüzde 2,8'i bu seçeneği kabul ederken, yüzde 5,2'si reddetti.
Teklif edilen veya ödenen ek tutarların 200 ile 8.600 euro arasında değiştiği belirtildi.
Özel İmkânı Olmayanlar 20 Hafta Bekliyor
Araştırmada ameliyat bekleme süreleri arasında da dikkat çekici farklılıklar tespit edildi.
Birden fazla özel erişim yolundan yararlanan hastaların ortanca bekleme süresi 7,5 hafta olarak hesaplandı. Yalnızca özel sağlık ek sigortasından yararlananlarda bu süre 8 hafta oldu.
Ek ödeme yapan hastalar 12,5 hafta, kişisel bağlantılarından yararlananlar ise 17,5 hafta bekledi.
Buna karşılık özel imkânlardan yararlanmayan hastaların ortanca bekleme süresi 20 haftaya ulaştı.
Bu veriler, özel erişim yollarıyla daha kısa bekleme süreleri arasında bir ilişki bulunduğunu gösteriyor. Ancak araştırma, her bir hastanın tıbbi önceliğinin aynı olduğunu veya bütün süre farklarının yalnızca ödemelerden kaynaklandığını ortaya koymuyor.
Vorarlberg’de Kalça Ameliyatı İçin 27 Haftaya Kadar Bekleniyor
Araştırmada hastaneler arasındaki bekleme süresi farklılıkları da incelendi.
Kalça protezi ameliyatlarında bildirilen süreler şöyle:
Vorarlberg: 24–27 hafta
Tirol: 19–28 hafta
Kärnten: 17–22 hafta
Viyana: 2–34 hafta
Oberösterreich: Bazı hastanelerde 80 haftaya kadar
Oberösterreich'deki Salzkammergut Klinikum Gmunden'de kalça protezi ameliyatı için bekleme süresinin 80 haftaya kadar ulaşması özellikle dikkat çekti. Bad Ischl ve Schärding'deki hastanelerde ise bu süre yaklaşık 25 hafta olarak bildirildi.
Gelir ve Eğitim Düzeyi de Etkili
Araştırmaya göre aylık kullanılabilir hane geliri 2.100 euronun üzerinde olan hastalar ortanca 18,5 hafta beklerken, daha düşük gelirli hastalarda bu süre 24 hafta oldu.
Eğitim düzeyine göre de farklılıklar görüldü. Daha yüksek eğitim seviyesine sahip hastaların bekleme süresi 16 hafta, zorunlu eğitim veya çıraklık eğitimi mezunlarının ise 25 hafta olarak hesaplandı.
İşçi Odası: Ameliyat Sırasını Para Değil, Tıbbi İhtiyaç Belirlemeli
Oberösterreich İşçi Odası, araştırma sonuçlarını endişe verici olarak değerlendirdi.
İşçi Odası, eyaletteki hastanelerde ameliyat tarihlerinin tıbbi gereklilikler, hastanenin işleyişi ve sosyal koşullar dikkate alınarak belirlenmesi gerektiğini hatırlattı.
Özel ödeme veya tıbbi olmayan gerekçelerle hastalara öncelik tanınmasının önüne geçilmesini istedi.
Ameliyatlar En Geç 12 Hafta İçinde Yapılsın Talebi
İşçi Odası, sağlık sisteminde daha fazla şeffaflık sağlanması amacıyla bir dizi düzenleme talep ediyor.
Bunların başında, İsveç örneğine benzer şekilde, tıbben gerekli görülen planlı ameliyatların 12 hafta içerisinde gerçekleştirilmesini güvence altına alan yasal bir hasta hakkı oluşturulması geliyor.
Ayrıca hastaların hastanelerdeki ameliyat bekleme sürelerini karşılaştırabilecekleri merkezi bir internet platformu kurulması isteniyor.
Bu platformda bekleyen hasta sayıları, tıbbi öncelik dereceleri ve özel sınıf hastalara ilişkin bilgilerin aylık olarak yayımlanması öneriliyor.
Ameliyat sıralarında usulsüzlük şüphesi yaşayan hastalar için bağımsız bir şikâyet merkezi oluşturulması da talepler arasında.
Araştırma, Avusturya’da sağlık hizmetlerine erişimde eşitlik ve şeffaflık tartışmasını yeniden gündeme taşırken, İşçi Odası ameliyat sıralarının hastaların ödeme gücüne değil, tıbbi ihtiyaçlarına göre belirlenmesi gerektiğini vurguluyor.
