Almanya’da son dönemde elektrik hatları, yüksek gerilim direkleri ve trafo merkezlerini hedef alan sabotaj girişimleri, komşu Avusturya’da da kritik altyapıların güvenliği konusunda tartışma başlattı. Almanya ve Avrupa enerji ağıyla doğrudan bağlantılı olan Vorarlberg’de elektrik ve doğal gaz sistemlerinin olası saldırılara karşı ne kadar hazırlıklı olduğu merak konusu oldu.
Almanya’nın farklı bölgelerinde enerji altyapısını hedef alan şüpheli olaylar kaydedildi. Sachsen’de elektrik direklerinde patlayıcı düzenekler bulunurken, Brandenburg’da yüksek gerilim hattına yönelik bir girişim tespit edildi. Nordrhein-Westfalen’de ise trafo merkezleri sabotajların hedefi oldu.
Berlin’de pazartesi gecesi bir trafo merkezinde yangın çıktı. Ancak mevcut bulgulara göre bu olayda sabotajdan ziyade teknik bir arıza üzerinde duruluyor.
Bazı olaylarla bağlantılı olabileceği değerlendirilen 48 yaşındaki bir kişi hakkında da arama çalışmaları yürütülüyor.
Vorarlberg Avrupa enerji sisteminin önemli bir parçası
Almanya’daki gelişmeler Vorarlberg açısından da önem taşıyor. Çünkü bölgenin elektrik ve doğal gaz altyapısı yalnızca Avusturya ile sınırlı değil, Avrupa enerji sistemiyle de bağlantılı.
Vorarlberg’de elektrik şebekeleri, trafo merkezleri ve doğal gaz hatlarının önemli bir bölümü illwerke vkw ve bağlı kuruluşları tarafından işletiliyor.
Bölgede yaklaşık 2 bin kilometrelik doğal gaz hattı bulunuyor. Bunun 80 kilometreden fazlasını Avrupa doğal gaz bağlantı sisteminin parçası olan yüksek basınçlı hatlar oluşturuyor.
Bu hatlar üzerinden Doğu İsviçre ve Liechtenstein’ın doğal gaz tedarikine de katkı sağlanıyor.
Vorarlberg’in barajları Almanya için de önemli
Vorarlberg’deki hidroelektrik santralleri ve barajlar Avrupa elektrik sisteminde özel bir role sahip.
Bölgedeki bazı tesisler dışarıdan elektrik almadan yeniden devreye girebilme, yani “black start” özelliğine sahip. Bu özellik büyük çaplı bir elektrik kesintisinin ardından enerji sisteminin yeniden çalıştırılması açısından önem taşıyor.
Vorarlberg’deki tesislerin, Almanya’nın Baden-Württemberg eyaletindeki elektrik sisteminin büyük bir kesinti sonrasında yeniden devreye alınmasına destek sağlayabilecek kapasitede olduğu belirtiliyor.
Bu nedenle Vorarlberg’deki enerji altyapısının güvenliği yalnızca bölgesel değil, sınır ötesi açıdan da önem taşıyor.
Kritik altyapılarda güvenlik önlemleri artırılıyor
Avusturya’da mart ayından bu yana yürürlükte olan Kritik Tesislerin Dayanıklılığı Yasası kapsamında kritik altyapı işletmecilerine yeni yükümlülükler getirildi.
İşletmelerin risk planları hazırlaması ve ciddi güvenlik olaylarını gecikmeden yetkililere bildirmesi gerekiyor.
Enerji, ulaşım, finans, gıda ve içme suyu tedariki ile sağlık gibi alanlar kritik altyapılar arasında değerlendiriliyor.
Güvenlik gerekçesiyle hangi şirket ve tesislerin resmen kritik altyapı kapsamında bulunduğuna ilişkin ayrıntılı liste kamuoyuyla paylaşılmıyor.
illwerke vkw: “En yüksek önceliğe sahip”
Vorarlberg’deki enerji altyapısının önemli bölümünü işleten illwerke vkw, kritik altyapının korunmasının şirket açısından en yüksek önceliğe sahip olduğunu belirtiyor.
Şirketin güvenlik birimleriyle yakın temas halinde olduğu ve Almanya’daki son gelişmeleri de yakından takip ettiği ifade edildi.
Güvenlik nedeniyle alınan tedbirlerin ayrıntıları açıklanmazken, tesislerin halihazırda iyi korunduğu, önlemlerin sürekli kontrol edilerek geliştirildiği belirtildi.
Bu çalışmalar yalnızca fiziksel saldırıları kapsamıyor. Siber saldırılar ve dijital tehditler de güvenlik planlarının önemli bir parçasını oluşturuyor.
Bir hat çökerse diğeri devreye girebiliyor
Vorarlberg elektrik şebekesinde ayrıca “N-1 prensibi” olarak adlandırılan güvenlik sistemi uygulanıyor.
Bu sistem, enerji ağındaki önemli bir unsurun devre dışı kalması durumunda diğer şebeke unsurlarının kesintiyi telafi edebilmesini öngörüyor.
Gerekli yönlendirme ve şebeke değişiklikleriyle elektrik arzının mümkün olduğunca hızlı şekilde yeniden sağlanması amaçlanıyor.
Polis ve Avusturya ordusunun katıldığı “Walgau 2023” tatbikatında da trafo merkezleri ve elektrik altyapısının olası tehditlere karşı korunması senaryolar arasında yer almıştı.
Barajlarda acil durum için siren sistemi
Vorarlberg’in güneyindeki barajların güvenliği de düzenli olarak kontrol ediliyor.
Yetkililere göre şu anda örneğin büyük kaya düşmelerinin baraj gölleri açısından olağanüstü bir risk oluşturduğuna dair bir bulgu bulunmuyor.
Olası ciddi bir tehlikede halkın uyarılması gerekirse Typhon siren sistemi kullanılabiliyor.
Almanya’da yaşanan son olaylar ise enerji sistemlerinin birbirine giderek daha fazla bağlandığı Avrupa’da kritik altyapıların fiziksel ve dijital saldırılara karşı korunmasının önemini bir kez daha gündeme getirdi.
