Son bir yıl içinde benzin ve motorin fiyatları yüzde 6 oranında gerilerken, aynı dönemde ham petrol fiyatları yüzde 34 düştü. Bu tablo, hem tüketicilerde hem de siyasette soru işaretlerine yol açtı.
Avusturya Maliye Bakanı Markus Marterbauer durumu net sözlerle özetledi:
“Burada bir tuhaflık var.”
Ham petrolün Avrupa piyasalarında belirgin şekilde ucuzlamasına rağmen, bu düşüşün akaryakıt fiyatlarına yeterince yansımadığı görülüyor. Vatandaşlar ise artan yaşam maliyetleri karşısında pompada rahatlama bekliyor.
Maliye Bakanı inceleme başlatıyor
Graz’da görüşlerini dile getiren vatandaşlar, fiyatların günlük hayatı doğrudan etkilediğini söylüyor. Kimileri daha az yakıt almaya çalıştığını, kimileri ise işe gitmek zorunda olduğu için fiyatları kabullenmekten başka çaresi olmadığını ifade ediyor.
Maliye Bakanı Markus Marterbauer ise bu durumu kabul etmiyor. Ham petrol ucuzlarken akaryakıtın neden pahalı kaldığının araştırılacağını belirten Marterbauer,
“Ham petrol ucuzladı ama akaryakıt ucuzlamadı. Aradaki fark nerede oluşuyor, bunu inceleyeceğiz ve ona göre adım atacağız” dedi.
“Aşağı yönlü hareket sınırlı”
Otomobil kulübü yetkilileri ve sektör temsilcileri ise fiyatların tek bir nedene bağlanamayacağını savunuyor. Bazı yorumlara göre Avrupa Birliği düzenlemeleri, bazılarına göre ise devletin uyguladığı vergiler fiyatları yukarıda tutuyor.
Akaryakıt istasyonu işletmecileri, Avusturya’daki yüksek vergi yüküne dikkat çekiyor. Mineral yağ vergisi, karbon fiyatlandırması ve katma değer vergisi birlikte ele alındığında, akaryakıt fiyatının yüzde 50’den fazlasını oluşturuyor. Bu nedenle, ham petrol fiyatı düşse bile pompaya yansıyan indirimin sınırlı kaldığı belirtiliyor.
Asıl sorun rafineri kârları mı
Maliye Bakanı Marterbauer ise sorunun kaynağının başka bir noktada olabileceğini düşünüyor. Bakan’a göre, rafinerilerin brüt kâr oranları görece yüksek olabilir. Ancak bu iddianın netleşmesi için ayrıntılı bir inceleme yapılması gerektiği vurgulanıyor.
İstasyon işletmecileri endişeli
Akaryakıt istasyonu işletmecileri ise kamuoyundaki eleştirilerin tek taraflı olmaması gerektiğini savunuyor. Sektör temsilcilerine göre Avusturya, Avrupa genelinde benzin ve motorin net fiyatlarında en ucuz ülkeler arasında yer alıyor. Buna rağmen son yıllarda bazı istasyonların iflas etmek zorunda kaldığı ifade ediliyor.
