Avusturya’da hükümlülerin cezalarını kendi ülkelerinde çekmesini öngören uygulamada 2025 yılı rekorla kapandı. Adalet Bakanlığı verilerine göre geçen yıl 208 kişi cezasını çekmek üzere Avusturya’dan kendi ülkesine gönderildi. Bu sayı, kayıtların tutulmaya başlandığı 2013 yılından bu yana en yüksek seviye oldu.
Bir önceki yıl bu sayı 167 olarak kaydedilmişti. On yıl önce ise 144 kişi ülkesine gönderilmişti. Ayrıca 2025 yılında giriş veya oturma yasağı bulunan 394 kişi de ceza infaz sürecinin ardından ülkelerine gönderildi.
Cezaevlerinde Yükü Azaltma Hedefi
Adalet Bakanlığı, uygulamanın temel amacının ülke içindeki cezaevlerinin yükünü hafifletmek ve hükümlülerin kendi toplumlarında yeniden topluma kazandırılmasını kolaylaştırmak olduğunu belirtti. Uygulamanın mevcut hükümet programında da yer aldığı ve önümüzdeki dönemde daha da genişletilmesinin planlandığı bildirildi.
Yetkililer, hükümlünün hangi suçu işlediğinden ziyade, Avusturya’da verilen hapis cezasının süresinin belirleyici olduğunu vurguladı. Nakil başvurusu, cezanın önemli bir kısmının hâlâ devam ediyor olması durumunda anlam taşıyor.
Hukuki Dayanak ve Avrupa Boyutu
Uygulamanın hukuki zemini, Avrupa Birliği’nin 2008 tarihli çerçeve kararı ile Avrupa Konseyi’nin hükümlülerin nakline ilişkin sözleşmesine dayanıyor. Taleplerin büyük bölümü Avrupa Birliği ülkeleri ve diğer Avrupa ülkeleriyle ilgili.
Bunun yanı sıra bazı ülkelerle ikili anlaşmalar da bulunuyor. Son olarak Brezilya ve Kırgızistan da Avrupa Konseyi sözleşmesine katıldı. Bakanlık, çok taraflı iş birliğinin öncelikli olduğunu ve Avrupa düzeyinde ortak hareket etmenin daha etkili sonuç verdiğini belirtiyor.
Yasa Maddesi Ne Diyor?
Ceza infazının ülke dışında sürdürülmesine imkân tanıyan düzenleme, Ceza İnfaz Kanunu’nun 133a maddesinde yer alıyor. Buna göre hükümlü, cezasının yarısını (ancak en az üç ayını) tamamladıktan sonra, hakkında giriş veya oturma yasağı varsa ve ülkeyi derhâl terk etmeyi kabul ederse, kalan ceza süresinin Avusturya’da infazından vazgeçilebiliyor.
Maliyet Tartışması
Adalet Bakanlığı, nakil masraflarının her olayda farklılık gösterdiğini ancak genel olarak cezaevi giderlerindeki tasarrufun, nakil sürecinin maliyetini aştığını ifade ediyor. Nakil sürecinde, hükümlünün teslimine kadar olan masraflar talepte bulunan ülke tarafından karşılanıyor.
Öte yandan, yurt dışında ceza çeken Avusturya vatandaşlarının ülkeye nakledilmesine ilişkin toplam veriler merkezi olarak tutulmuyor. Süreç eyalet mahkemeleri üzerinden yürütülüyor.
